روز مانده به پايان ماه رجب است . اين حديث را شيخ عبد القادر گيلانى در غنية الطالبين روايت كرده است . « 1 » 11 - ماه رجب ، ماه بزرگى است ، هركس يك روز از آن را روزه بدارد ، خداوند ثواب سه هزار سال براى او ثبت خواهد فرمود . گيلانى اين حديث را در غنية الطالبين روايت كرده است . « 2 » 12 - كسى كه روز عاشورا روزه بدارد ، گويى تمام عمر را روزه گرفته است . در تورات چنين نوشته شده است . اين روايت را صفورى ذكر كرده است . « 3 » 13 - هركس يك روز از محرّم را روزه بدارد ، او را به هرروز ثواب سى روز روزه داشتن است . طبرانى اين حديث را در المعجم الصّغير آورده است . « 4 » اما در ردّ به طريق حلّ بايد گفت كه ما اصل مسلّمى در دست نداريم كه به اتّكاى آن زيادتى پاداش عبادات واجب را بر ثواب مستحبات لازم بشماريم ، بلكه امثال احاديثى كه در ردّ به طريق نقض ذكر شد ، ما را به امكان عكس و حتى وقوع آن راهنمايى مىنمايد و احاديث مروى در مورد ساير اعمال مستحب جز روزه كه در شرع مورد ترغيب قرار گرفته ، اين معنى را تأييد مىنمايد . افزون بر اين ، اصولا پاداش و ثواب در مقابل حقايق اعمال و مقتضيات طبيعى آن قرار دارد ، نه در برابر عنوانهاى عارض بر آن ، از قبيل وجوب و استحباب كه برحسب مصالح مقرون بدان اعمال مقرّر مىشود . بنابراين ، امتناعى نيست كه در طبيعت يك عمل مستحب ، در ماهيّت‌هاى گوناگون يا در ماهيّتهاى متّحد برحسب مناسبات همزمان به آن عمل ، چيزى باشد كه موجب افزايش ثواب و پاداش گردد . در اين مقام اين نكته قابل تذكر است كه مترتّب شدن ثواب و پاداش بر يك عمل منحصرا به نسبت و مقدار كشف آن عمل از حقيقت ايمان و جايگزين بودن آن در نفس است و آنچه كه شكّى در آن نيست ، اين است كه به جا آوردن اعمال مستحب افزون بر

--> ( 1 ) . نزهة المجالس ، صفورى : 1 / 154 . ( 2 ) . همان : 1 / 153 . ( 3 ) . همان : 1 / 174 . ( 4 ) . الترغيب و الترهيب : 2 / 28 .