آورده و در تفسير آيهء شريفهء ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ مَوْلَى الَّذِينَ آمَنُوا . . . « 1 » گفته است : « ولىّ » و « مولى » در معنى يكسانند و اوست كه به خلق خود سزاوار و متولّى امور ايشان است . « 2 » ابو الحسن واحدى در تفسيرش الوسيط ، قرطبى « 3 » در تفسير آيهء بَلِ اللَّهُ مَوْلاكُمْ . . . « 4 » ، ابن اثير « 5 » ، زبيدى « 6 » و ابن منظور « 7 » به اين معنى تصريح كرده‌اند و چنين گفته‌اند : از اين قبيل است حديث أيّما امرأة نكحت به غير اذن مولاها فنكاحها باطل كه در روايت ديگر به غير اذن وليّها مذكور است . بنابراين ، « مولى » و « ولىّ » ، يعنى متولّى امر . « 8 » همچنين مفسّران سرشناس بر اين معنى تأكيد ورزيده‌اند ، مانند بيضاوى « 9 » در تفسير آيات . . ما كَتَبَ اللَّهُ لَنا هُوَ مَوْلانا . . . « 10 » ، . . وَ اعْتَصِمُوا بِاللَّهِ هُوَ مَوْلاكُمْ . . . « 11 » و . . وَ اللَّهُ مَوْلاكُمْ . . . « 12 » ؛ ابو السعود عمادى « 13 » در تفسير آيهء . . وَ اللَّهُ مَوْلاكُمْ . . . « 14 » و آيهء . . هِيَ مَوْلاكُمْ . . . « 15 » ؛ راغب در مفردات ؛ احمد بن حسن زاهد درواجكى كه در تفسيرش گويد : « مولى » در لغت كسى است كه متولى و عهده‌دار مصالح تست . بنابراين ، او مولاى تست ، كارهاى ترا سروسامان مىدهد و ترا در برابر دشمنانت يارى مىنمايد و به همين مناسبت ، پسر عمو و آزادكننده « مولى » ناميده شده و سپس اين كلمه اسم گرديده است براى كسى كه امرى را عهده‌دار مىشود ؛ زمخشرى در كشّاف ؛ و ابو العباس ، احمد بن يوسف شيبانى كواشى ( م 680 ) در تلخيص

--> ( 1 ) . محمّد 47 / 11 . ( 2 ) . اين معنى را شريف مرتضى در الشافى از او حكايت كرده است . ( 3 ) . الجامع لأحكام القرآن : 4 / 232 . ( 4 ) . آل عمران 3 / 150 . ( 5 ) . النهاية فى غريب الحديث و الأثر : 4 / 246 . ( 6 ) . تاج العروس : 10 / 398 . ( 7 ) . لسان العرب : 15 / 401 . ( و ) ( 8 ) . همان مأخذ : هرگاه زنى بدون اذن ولىّ خود ازدواج كند ، ازدواجش باطل است . ( و ) ( 9 ) . انوار التنزيل و اسرار التأويل : 1 / 505 و 2 / 114 ، 530 . ( 10 ) . توبة 9 / 51 . ( 11 ) . حج 22 / 78 . ( 12 ) . تحريم 66 / 2 . ( 13 ) . ارشاد العقل السليم الى مزايا القرآن الكريم - در حاشيه مفاتيح الغيب : 8 / 183 . ( 14 ) . تحريم 66 / 2 . ( 15 ) . حديد 57 / 15 .