اولى است ، يعنى آتش سزاوارتر به شماست براى گناهانى كه مرتكب شده‌ايد و معنى چنين مىشود : آتش است كه متولّى امر شما مىشود ، زيرا آتش امر شما را در اختيار گرفته و شما خود را به سبب كفر و نفاق تسليم آن كرده‌ايد ، پس آتش از هرچيزى سزاوارتر به شماست . همچنين گفته شده كه معناى جملهء . . هِيَ مَوْلاكُمْ . . . « 1 » اين است كه مولى و ناصرى براى شما نخواهد بود ، زيرا كسى كه آتش مولاى او باشد ، مولاى ديگر ندارد . اما تفسير آن به ولىّ ، اين هم منافاتى با نظر ما ندارد ، زيرا ثابت و محقق شده كه ولىّ با مولى در معانى متعددى يكسان است و يكى از آن معانى ، اولى بالامر است و به زودى اين موضوع براى شما روشن خواهد شد . بنابراين ، هردو قول تنها در تعبير مغايرت دارند و در حقيقت مباينتى ندارند و همان‌طور كه قبلا گفتيم ، آنچه بعد از اين امر بيان شده ، تقريبى براى ارادهء معنى است و قول سوم عبارت است از ذكر لازمهء معنى خواه ولى باشد و خواه اولى ؛ بنابراين ، بين آن نيز با آنچه از تفسير لفظ بيان شد ، منافاتى وجود نخواهد داشت . در اينجا آيات ديگرى نيز هست كه مولى در آنها به معناى اولى بالامر استعمال شده كه آيهء . . أَنْتَ مَوْلانا . . . « 2 » از جملهء آنهاست . ثعلبى در الكشف و البيان مىگويد : يعنى ناصر و حافظ و ولىّ ما و سزاوارتر به ما . اما دربارهء آيهء بَلِ اللَّهُ مَوْلاكُمْ . . . « 3 » ، احمد بن حسن زاهد درواجكى در تفسير زاهدى گويد : خداوند سزاوارتر به اين است كه اطاعت شود . ابو حيّان در تفسير آيهء كريمهء . . ما كَتَبَ اللَّهُ لَنا هُوَ مَوْلانا وَ عَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ « 4 » گويد : كلبى گفته است : هو مولانا ، يعنى او در مرگ و زندگى از خود ما به ما سزاوارتر است و نيز گفته شده : او مالك و سرور ماست و از اين‌رو ، هرطور بخواهد تصرف مىنمايد . « 5 » سجستانى عزيزى گويد : هو مولانا ، يعنى او ولىّ ماست ، و مولى بر هشت

--> ( 1 ) . حديد 57 / 15 . ( 2 ) . بقرة 2 / 286 . ( 3 ) . آل عمران 3 / 150 . ( 4 ) . توبة 9 / 51 . ( 5 ) . البحر المحيط : 5 / 52 .