در آنچه از اخبار و روايات صحيح و حسن به دست آمده ، اثرى از اختراعات مدّعى و افتراهاى او وجود ندارد « 1 » و ابن عقده تمامى طرق احاديث مذكور و جز آنها را در كتاب جداگانه‌اى گرد آورده است . 31 - سيد محمّد برزنجى شافعى ( م 1103 ) در تأليف خود النواقض گويد : بدان كه شيعه ادعا مىكنند كه اين حديث نصّى است آشكار و نمايان در امامت على ، رضى اللّه عنه ، و اين مهم‌ترين شبهه‌هاى آنهاست ، و آن بخش حديث مذكور را كه با عبارت من كنت مولاه ، فعلى مولاه ذكر كرديم ، بدون زيادتى جملهء اللهم وال من والاه . . . صحيح است و از طرق بسيار روايت شده است . « 2 » 32 - ضياء الدين مقبلى ( م 1108 ) حديث غدير را در كتاب خود الابحاث المسددّة فى الفنون المتعدّدة از احاديث متواتر و قطعى به شمار آورده است در حاشيهء هداية العقول آمده است : علامه سيد عبد اللّه بن وزير در تاريخ معروف خود ، موسوم به طبق الحلوى از سيد محمّد ابراهيم نقل كرده كه گفت : حديث من كنت مولاه ، فعلىّ مولاه يكصد و پنجاه طريق دارد ، ولى همهء آن طرق را جز افرادى از حفّاظ حديث نشناخته‌اند « 3 » و علّامهء بزرگوار امير محمّد بن اسماعيل كه خدايش رحمت كناد ، گفته : حديث مزبور يكصد و پنجاه طريق دارد و علّامهء مقبلى بعد از تحقيق و بررسى بعضى از طرق اين حديث گويد : هرگاه اين امر معلوم نباشد ، پس در دين امر قطعى و مسلّمى وجود نخواهد داشت و در فصول خود اين حديث و همچنين حديث منزلت را از احاديث متواتر لفظى قلمداد كرده و جلال نسبت به تواتر حديث غدير مطلب فصول را تأييد نموده است ، ولى متواتر بودن

--> ( 1 ) . مدّعى چيزى اضافه بر آنچه كه شيخانى به صحت آن اعتراف دارد نياورده ، جز بيانى در كيفيت احتجاج و استدلال كه ناگزير از آن بوده است . بنابراين ، اگر شيخانى در مقام دليل و برهان نظرى داشته ، چرا ابراز نكرده است ؟ به زودى بر حقايق اين گفتار در تمام موارد واقف خواهيد شد . ( 2 ) . قبلا سخن حافظان مبنى بر صحت صدر و ذيل حديث مزبور و برخوردارى آن از اسناد قوى بيان شده و به زودى در مبحث قراين معين متّصل و منفصل اين كتاب گفتار نهايى و كافى ما را به خواست خدا از نظر خواهيد گذراند . ( 3 ) . هداية العقول الى غاية السئول ، حسين بن قاسم يمنى : 2 / 30 .