اما آنچه كه تنها بدعتگذاران اسماعيليه « 1 » در بلاد يمن به زعم خود گفته‌اند و با اين گفتار خود با اهل جمعه و جماعت و سنن مخالفت ورزيده‌اند ، اين است كه آنها دربارهء اين كه رسول خدا هنگام بازگشت از حجّة الوداع در روز غدير خم اصحاب خود را جمع كرد و جملهء الست اولى بكم من انفسكم « 2 » را سه بار بر آنها تكرار فرمود و آنها هم در جواب آن جناب زبان به تصديق و اعتراف گشودند و سپس حضرتش دست على ، رضى اللّه عنه ، را گرفت و فرمود : من كنت مولاه ، فعلىّ مولاه . اللهمّ وال من والاه و عاد من عاداه ، و اخذل من خذله ، و انصر من نصره و ادر الحقّ معه حيث دار « 3 » ، گفته‌اند كه مولى در اين حديث به معنى اولى است ، نه ناصر و نه ساير معانى مشترك . مدعى اين معنى از فرقهء اسماعيليه گويد : جز اين نيست كه مقصود پيغمبر اين بوده كه همان سمت ولاء [ اولويت در تصرف ] كه رسول خدا را بر مردم است ، براى على نيز مسلّم است و جملهء نخست از گفتار پيغمبر : الست اولى بكم من أنفسكم را سند و دليل بر اين مدّعا قرار داده است . مدعى اين معنى نيز گويد : اگر مراد رسول خدا از مولى ، ناصر يا سيّد و جز آنها مىبود ، ديگر نيازى به جمع‌كردن صحابه و گواه گرفتن آنها احساس نمىشد و موجبى نداشت كه دست على را بگيرد و بلند كند ، زيرا اين را هركس مىدانست و احتياجى نبود كه پيغمبر با عبارت اللهم وال من والاه و عاد من عاداه . . . زبان به دعاى او بگشايد . همين مدعى گويد : چنين دعايى در خور كسى جز امام معصوم و مفترض الطاعهء بعد از پيغمبر نيست ، زيرا پيغمبر حق را تابع و پيرو على قرار داد ، نه متبوع او ، و اين مقام

--> ( 1 ) . به زودى در بيان مفاد حديث به اين حقيقت خواهيد رسيد كه اين برهان اختصاص به فرقهء اسماعيليه ندارد ، بلكه بنا بر مقتضاى حق صريح است و هركس كه ولاى امير المؤمنين عليه السّلام را بعد از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله برحسب جانشينى آن جناب ، مانند ولاى شخص رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله مىداند ، همين نظر و عقيده را دارد . ( 2 ) . ترجمهء حديث : آيا من به شما از خودتان سزاوارتر نيستم ؟ ( و ) ( 3 ) . هركه من مولاى اويم ، على مولاى اوست . خدايا دوست بدار آن‌كس را كه او را دوست دارد و دشمن بدار آن‌كس را كه او را دشمن دارد ، و خوار گردان آن‌كس را كه او را خوار گرداند و يارى كن آن‌كس را كه او را يارى كند ، و حق را با او بگردان هرجا كه او باشد . ( و )