در سند از ابن مسعود روايت كرده كه گفت : ما در عهد رسول خدا اين آيه را چنين قرائت مىنموديم : يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ انّ عليّا ولىّ المؤمنين ، وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ . 29 - شيخ سليمان قندوزى حنفى ( م 1293 ) گويد : ثعلبى با دقّت در سند از ابو صالح ، از ابن عباس و محمّد بن على باقر ، رضى اللّه عنهما ، روايت كرده كه گفتند : آيهء تبليغ دربارهء على نازل شده است . حموينى در فرائد السمطين از ابو هريره و نيز مالكى در الفصول المهمّة از ابو سعيد خدرى با دقت در اسناد روايت كرده‌اند كه گفت : اين آيه روز غدير خم دربارهء على نازل شده است . شيخ محيى الدين نووى هم آن را چنين ذكر نموده است . « 1 » 30 - شيخ محمّد عبده مصرى ( م 1323 ) گويد : ابن ابى حاتم و ابن مردويه و ابن عساكر از ابو سعيد خدرى روايت كرده‌اند كه آيهء مزبور در روز غدير خم دربارهء على عليه السّلام نازل شده است . « 2 » اين بود احاديث و اقوال علما و مفسّران اهل سنت پيرامون نزول آيهء تبليغ در شأن على بن ابى طالب عليه السّلام كه تتبع و ذكر آنها براى ما مقدور افتاد . آنان كه دامنهء نقل خود را توسعه داده‌اند ، وجوه ديگرى در مورد نزول آيهء مزبور ذكر كرده‌اند . نخستين كسى كه وجوه ديگرى براى نزول آيه ذكر كرده ، طبرى است و پس از او فخر رازى كه وجوه مختلف در شأن نزول آيه را به نه وجه رسانده است كه ما دهمين آنها را در اين كتاب ذكر كرديم : اما وجهى را كه طبرى در شأن نزول آيهء مزبور ذكر كرده ، از ابن عباس آورده كه گفت : اگر آيه‌اى از آياتى را كه پروردگارت بر تو فرو فرستاده است ، كتمان كنى ، رسالت مرا تبليغ نكرده‌اى . اين وجه با نزول آيهء تبليغ در داستان غدير منافاتى ندارد ، خواه لفظ « آية » را در قول ابن عباس نكرهء محض بگيريم و خواه نكرهء تخصيص داده شده . چنانچه آن را نكرهء تخصيص داده شده بگيريم ، مراد همان معنايى است كه ما به وسيلهء احاديث و رواياتى كه نقل شد ، در مقام اثبات آن هستيم و اگر آن را نكرهء مطلق و محض بگيريم ، در اين صورت جملهء « و ان لم تفعل فما بلّغت رسالته » تأكيدى است بر انجام و اجراى

--> ( 1 ) . ينابيع المودّة 120 . ( 2 ) . تفسير المنار : 6 / 463 .