و روزه براى آنها نگرفتند و از روى واقع آنها را خدايان خود نمىدانستند ، فقط دانشمندان و راهبان به آنها امر مىكردند و آنها امرشان را گردن مىنهادند . « 1 » ابن مسكويه در تأليف خود نديم الفريد نامه‌اى را از مأمون روايت مىكند كه به بنى هاشم نوشته و از نامهء مزبور اين جمله را ذكر كرده است : احدى از مهاجران چون على بن ابى طالب به خدمت و فداكارى نسبت به رسول خدا قيام نكردند ، زيرا او بود كه رسول خدا را پشتيبانى كرد و در راه او جانفشانى نمود و در خوابگاه او خوابيد و پيوسته حدود و مرزهاى اسلامى را نگاه داشت و با شجاعان و دلاوران روبرو شد و در برابر هيچ جنگجوى قوى پنجه ناتوان نشد و از هيچ سپاهى رو برنگرداند . قلب او قوى و نفوذناپذير بود ، بر همگان فرمانروايى يافت و احدى بر او فرمان نراند . در سركوبى اهل شرك از همه سرسخت‌تر بود و جهاد او در راه خداوند از همگان بيشتر . دين خدا را از همه بهتر فهميد و كتاب خدا را از همه بهتر خواند و نسبت به حلال و حرام از همگان داناتر بود ، و او صاحب ولايت است در حديث غدير خم ، و داراى مقام و منزلتى است كه رسول خدا فرمود : انت منّى بمنزلة هارون من موسى الا أنّه لا نبىّ بعدى . « 2 » سخن مسعودى ابو الحسن مسعودى شافعى گويد : چيزهايى كه اصحاب رسول خدا به سبب آنها استحقاق فضيلت و برترى بر ديگران مىيافتند ، همانا پيشدستى در ايمان و هجرت ، يارى رسول خدا ، خويشاوندى با او ، قناعت ، جانفشانى در راه رسول خدا ، علم به كتاب و تنزيل ، جهاد در راه خدا ، ورع ، زهد ، قضاوت ، داورى ، عفّت و علم بود و تمامى اين مزايا و افتخارات را على با خود داشت و در حدّ كمال از آنها بهره‌مند بود . دارا و حظ و نصيب فراوان بسيارى احراز نموده است .

--> ( 1 ) . العقد الفريد : 3 / 42 . اين داستان بسيار طولانى و بس سودمند و مشتمل بر فوايد بسيار است و ما فقط به قدر نياز از اين حديث استفاده كرديم . ( 2 ) . ينابيع المودّة 484 ؛ عبقات الانوار : 1 / 147 .