قرن هفتم 236 - ابو عبد اللّه ، محمّد بن عمر بن حسن ، فخر الدين رازى شافعى ( م 606 ) كه صاحب تفسير كبير مشهور است . ابن خلكان در تاريخش شرح حال او را ثبت كرده گويد : او يگانهء عصر و تافته‌اى جدابافته بود و در علم كلام و معقولات و علم اوايل بر دانشمندان زمان خود تفوق و برترى يافته بود . « 1 » سپس تأليفات او را برشمرده است . ابن اثير نيز گويد : نامبرده پيشواى عصر خود بود . ابن كثير در تاريخش از او نام برده « 2 » ، و سبكى در شرح حال او بسط كلام داده و او را ستوده و در ردّ نكوهش ذهبى بر او در ميزان الاعتدال مبالغه كرده است . « 3 » حديث او قبلا از نظر گذشت « 4 » و در آيهء تبليغ نيز خواهد آمد . 237 - ابو السعادات ، مبارك بن محمّد بن عبد الكريم ، ابن اثير شيبانى جزرى شافعى ( م 606 ) . برادرش ابن اثير شرح حال او را ثبت كرده و چنين نگاشته : برادرم مجد الدين ابو السعادات ، در برخى از علوم ، از جمله فقه و اصول و نحو و حديث و لغت تبحّر داشت و داراى تصنيفات مشهورى در تفسير و حديث و نحو و حساب و غريب الحديث است و رساله‌هاى ديگرى نيز دارد . وى نويسندهء برجسته و ممتازى بود كه در نويسندگى شهرتى بسزا داشت و در ديندارى ثابت قدم و بر طريق مستقيم بود . « 5 » نامبرده در كتاب خود جامع الاصول فى احاديث الرسول اين روايت را از زيد بن ارقم يا ابو سريحه « 6 » نقل كرده كه رسول خدا فرمود : هركه من مولاى اويم ، على مولاى اوست . ترمذى اين حديث را با بررسى در اسنادش روايت كرده و آن را از شافعى ، پيشواى شافعيان حكايت كرده است . « 7 »

--> ( 1 ) . وفيات الاعيان : 2 / 48 . ( 2 ) . البداية و النهاية : 13 / 55 . ( 3 ) . ر ك : طبقات الشافعية : 5 / 33 - 40 . ( 4 ) . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 5 ) : 1 / 19 ، 52 . ( 5 ) . الكامل فى التاريخ : 12 / 120 . ( 6 ) . اين ترديد از « شعبه » است . ( 7 ) . النهاية فى غريب الحديث و الأثر : 4 / 246 .