حكّام شهادت او را پذيرفته و عدالت او را اثبات كرده‌اند ، و مسند از آثار اوست . « 1 » دارقطنى گويد : او ثقه و امين بود و در ميان اساتيد خود كسى چون او را داراى دقت نظر نيافتم . عمر بصرى گويد : در بغداد در ميان كسانى كه انتخاب نمودم ، كسى را كه در صحت كتابت و نيكويى سماع از دعلج بهتر باشد ، نيافتم . حديث او به اسنادى كه حاكم صحت آنها را تأييد كرده است « 2 » ، قبلا از نظر گذشت . « 3 » 177 - ابو بكر محمّد بن حسن بن محمّد نقّاش مفسّر موصلى بغدادى ( م 351 ) . ابن كثير در تاريخش شرح حال او را نگاشته گويد : نامبرده مردى است داراى صلاحيّت نفسانى و عابد و ملتزم به آداب كه تفسير شفاء الصدور از اوست . « 4 » حديث او در باب نزول آيهء سأل سائل « 5 » پيرامون نصّ غدير خواهد آمد . 178 - حافظ محمّد بن عبد اللّه شافعى بزّاز بغدادى كه در سال 260 متولد شده و به سال 354 درگذشته است . خطيب در تاريخش شرح حال او را ثبت كرده گويد : نامبرده ثقه و داراى دقت نظر و حديث بسيار و تصنيف پسنديده و نيكوست . همو از دارقطنى حكايت كرده كه گفت : وى ثقه و امين بوده است . « 6 » ذهبى از او ياد كرده گويد : نامبرده ثقه و امين است و به روزگارش كسى موثق‌تر از او نبوده است . « 7 » ابن كثير در تاريخش آورده كه نامبرده ثقه و داراى دقت نظر و روايت بسيار است . « 8 » حديث او در داستان مناشدهء رحبه به لفظ زيد بن ارقم به اسناد صحيح خواهد آمد . 179 - حافظ ابو حاتم ، محمّد بن حبّان بن احمد تميمى - بستى ( م 354 ) . ذهبى شرح حال او را نگاشته گويد : نامبرده از فقهاى دين و حافظان آثار بوده است . « 9 » حاكم گويد : او در فقه و لغت و وعظ بس توانا و از مردان خردمند بود . خطيب گويد : وى

--> ( 1 ) . ر ك : تاريخ بغداد : 8 / 387 - 392 . ( 2 ) . المستدرك : 3 / 109 . ( 3 ) . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 5 ) : 1 / 31 . ( 4 ) . البداية و النهاية : 11 / 242 . ( 5 ) . معارج 70 / 1 . ( 6 ) . تاريخ بغداد : 5 / 456 . ( 7 ) . تذكرة الحفّاظ : 3 / 96 . ( 8 ) . البداية و النهاية : 11 / 260 . ( 9 ) . تذكرة الحفّاظ : 3 / 133 .