ميرزا أحمد الآشتياني
47
طرايف الحكم يا اندرزهاى ممتاز ( فارسى )
يا بن رسول اللّه ! إنّ قوما يقولون : لم يزل اللّه تعالى عالما بعلم ، و قادرا بقدرة ، و حيّا بحياة ، و قديما بقدم ، و سميعا بسمع ، و بصيرا ببصر ، فقال عليه السّلام : من قال ذلك و دان به فقد اتّخذ مع اللّه آلهة اخرى و ليس من ولايتنا على شىء ، ثمّ قال عليه السّلام : لم يزل اللّه عزّ و جلّ عليما قادرا حيّا قديما سميعا بصيرا لذاته ، تعالى عمّا يقول المشركون و المشبّهون علوّا كبيرا . [ الحديث 70 في خطبة للإمام الثامن عليه السّلام في التّوحيد ] و فيه أيضا : في خطبة للإمام الثامن عليه السّلام في التّوحيد : حجب بعضها عن بعض ، ليعلم أن لا حجاب بينه و بينها غيرها ، له معنى الربوبيّة إذ لا مربوب ، و حقيقة الإلهيّة إذ لا مألوه ، و معنى العالم و لا معلوم ، و معنى الخالق
--> پس به حضرت عرضكردم اى پسر رسول خدا ، برخى از مردم ميگويند هميشه خدا دانا بوده بدانائى ( زائد بر ذات مقدس ) و توانا بوده بتوانائى ( زائد بر ذات ) و زنده بوده بزندگى ( زائد بر ذات ) و قديم و هميشه بوده به هميشگى ( زائد بر ذات ) و شنوا بوده بشنوائى ( زائد بر ذات ) و بينا بوده به بينائى ( زائد بر ذات ) حضرت فرمود : هر كه چنين گويد و عقيدهمند به آن باشد البته بر خداى سبحان خدايان ديگرى اختيار كرده و ولايت ( و دوستى ) ما را در نيافته است ؛ سپس حضرت فرمود : هميشه خداى با عز و جلال ( بذات خود ) دانا توانا ، زنده ، شنوا ، بينا بوده ( يعنى صفات او زائد بر ذات نيست بلكه تمامى صفات كماليه عين ذات مقدس اوست ، و ) خدا بسى برتر است از آنچه شريك قرار دهندگان و تشبيهكنندگان در بارهء خدا ميگويند . ( 1 ) 70 - و نيز در همان كتاب و باب : در سخنرانى از امام هشتم در توحيد است كه فرمود : پوشانده است ( خداى سبحان ) برخى از مخلوقات را از بعض ديگر ( يعنى هر كس از حاضرين نسبت ببرابر خود آگاه است و از آنان كه در محضر او نيستند بىخبر است ) تا معلوم شود پردهاى بين او و بين موجودات نيست غير از ذواتشان ( چون محدوديت اختصاص بممكنات و محدودات دارد ، و لذا بعضى از بعضى محجوبند ، ولى براى خدا حدى نيست تا از او محجوب باشند ، چون ذات مقدس خداوند حقيقت نور حيات و وجود غير متناهى است كه بتمامى ظاهر و باطن موجودات احاطهء معنويه دارد ، پس هيچ موجودى از محيط علم و قدرت خداوند در پرده نيست چنانچه در قرآن كريم فرموده : وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ وَ نَعْلَمُ ما تُوَسْوِسُ بِهِ نَفْسُهُ وَ نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ براى اوست حقيقت ربوبيت ( يعنى سلطنت و توانائى بر آفرينش ) هنگامى كه آفريدهاى