المحقق السبزواري
853
روضة الانوار عباسى ( در اخلاق و شيوه كشور دارى ) ( فارسى )
« و تعهّد كن حال يتيمان را و پيرانى را كه به كبر سن رسيده باشند و از وجه معاش عاجز گشته ، آن كسان كه ايشان را هيچ چاره نيست در تحصيل معاش ، و نصب نمىكنند خود را از جهت سؤال - يعنى ، نفس ايشان از سؤال عفت مىورزد - و آنچه مذكور شد بر واليان و حاكمان گران است و حقّ همه آن گران است بر خلق ، و سبك مىگرداند خداى عز و جلّ آن را بر مردمانى كه طلب عافيت و رستگارى كردهاند ؛ پس ، صبر كردهاند و صبر فرمودهاند نفوس خود را ، و اعتماد كردهاند بر صدق وعدههاى خداى عز و جلّ از جهت ايشان . » « و اجعل لذوي الحاجات منك قسما تفرّغ لهم فيه شخصك ، و تجلس لهم مجلسا عامّا فتتواضع فيه للّه الّذي خلقك ، و تقعد عنهم جندك و أعوانك من أحراسك و شرطك ، حتّى يكلّمك متكلّمهم غير متتعتع ، فإنّي سمعت رسول اللّه - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - يقول في غير موطن : « لن تقدّس أمّة لا يؤخذ للضّعيف فيها حقّه من القويّ غير متتعتع » . « و بگردان از جهت صاحبان حاجتها و كارها از جانب خودت نصيبى و بهرهاى كه از وقت كه فارغ سازى از جهت ايشان در آن شخص خود را - يعنى ، به كار ديگر نپردازى - و بنشينى در آن وقت از جهت مردم مجلس عامى - يعنى ، بار عام بدهى . پس ، تواضع و فروتنى كن در آن وقت از جهت آن خدايى كه تو را آفريده ، و ننشانى از ايشان - يعنى ، در آن مجلس راه ندهى - سپاه و اعوان خود را و پاسبانان و سرهنگان خود را حتّى سخن كنند با تو سخن گويندهء ايشان ، چنان كه متزلزل نباشد در سخن و شوريدهحال و پريشان دل نباشد - غرض آنكه او را رعبى و دهشتى نباشد كه مطلب خود را چنان كه هست به تو عرض تواند كرد . به درستى كه مىشنيدم از حضرت رسول صلّى اللّه عليه و إله كه مىفرمود در غير موضع واحد - يعنى ، مكرّر مىفرمود - كه هرگز پاك نمىشوند گروهى كه گرفته نشود در ميان ايشان از جهت ضعيف و عاجز حقّ او از قوى و توانا در حالتى كه آن ضعيف ، متردّد و شوريده احوال نباشد در گفتار به حيثيتى كه سخن خود نيك ادا نتواند كرد . »