كسان در ملك خصمان مقرّر بايد داشت و بعضى از مردم آن ولايت را تطميعات بايد كرد كه اخبار آنجا را اعلام نمايند ؛ و هر خبر كه برسد به حضرت پادشاه مىرسانيده باشد و منتظر آن نباشد كه خبر به صحّت رسد ، چه بسيار باشد كه اگر اعلام و اخبار را موقوف بر صحّت و تواتر خبر دارند ، چيزى چند كه تدارك آن ضرور باشد فوت شود . بلى ، هرچيز چنان كه هست معروض بايد داشت ؛ اگر به صحّت رسيده ، اعلام نمايد كه ثابت شده و به صحّت رسيده و سند خبر را نيز به تفصيل ذكر نمايد ؛ و اگر به صحّت نرسيده باشد ، اعلام كند كه چنين خبرى رسيد ، ليكن هنوز يقينى نشده ، و سند خبر و راوى خبر و صحّت و ضعف آن را اعلام نمايد . و بايد كه هميشه آنچه مصلحت آن حدود است و صلاح [ 188 آ ] ملكى پادشاه در آن است اعلام مىنموده باشد ، و هميشه كسان او در راه و اردوهاى پادشاه بوده باشند و اخبار و استخبار مىنموده باشند . و بايد كه امير سرحدّ را بأس و بطشى بوده باشد كه خصمان و همسايگان او ، از دشمنان ، ازو در حساب باشند و او را به مداهنه و مساهله و غفلت و كاهلى فرانگيرند كه باعث آن شود كه تعدّى كنند و متعرّض حواشى و جوانب ملك او شوند ؛ بلكه اگر از دشمنان و بيگانگان نسبت به منسوبان ولايت او تعدّى و تطاول شود ، در مقام تنبيه و تدارك درآيد ، و اندك را بسيار عظيم شمرد و خرد را خرد نگيرد كه چون اين راه گشوده گردد ، بيم آن هست كه جزئى كلّى گردد و اندك بسيار شود ، ليكن بايد كه در طريقهء تدارك ، قانون عقل و ميزان حكمت از دست نگذارد و تا كار به قول و نصيحت ساخته شود ، به فعل نرساند و اگر كار به عصا منتظم شود ، متحمّل بار گران شمشير نشود . شورش را به هيچ فتنهء عظيم و آثار حرب قوى نرساند ، و اگر با خصمان مصالحه و مهاونه بوده باشد و عهد و ميثاقى تحقّق داشته باشد ، در حفظ قواعد و مراسم آن بكوشد و از نقض عهود بر شكستن ميثاق البته احتراز تمام لازم داند . و بالجمله در هر باب ، از قانون مصلحت و ميزان عقل و حكمت بيرون نرود و هرچيز كه باعث نصر و عزّت و آبرو و حشمت و نام نيكو و آوازه پادشاه باشد ، در آن باب تقصير ننمايد . و با مخالفان و خصوم كه در جوارند طريقهء احسان و انعام و حسن قول و فعل مرعىّ دارد ، و ايشان را رهين احسان و بندهء امتنان خود داشته باشد و نسبت به متردّدان ايشان طريقهء معدلت و حسن‌سلوك مرعىّ دارد ، و به انواع ملاطفات جلب