المحقق السبزواري
533
روضة الانوار عباسى ( در اخلاق و شيوه كشور دارى ) ( فارسى )
طالبان علم را اكرام كن و حقّ ايشان را به ايشان رسان و نسبت به ايشان تفويض احسان كن تا همّت ايشان در طلب علم زياد شود و عقل ايشان لطيف شود و ذهن ايشان صاف شود و اهتمام و حاجت ايشان به دنيا كم شود تا تو به آن در دنيا و آخرت منتفع شوى ، ان شاء اللّه تعالى . و جماعتى كه در زمين فساد كنند ، بعد از آنكه جرم ايشان نزد تو صحيح شود و خيانت ايشان ثابت شود ، تعجيل كن در عقوبت ايشان . و هركس رخنه در پادشاهى تو كند و قدح در ملك تو نمايد ، گردن او را بزن و او را مشهورساز تا عبرت ديگران شود و ديگران برحذر باشند . و دست دزدان ببر و راهزنان و حراميان را صلب كن تا شهرت يابد و ديگران عبرت گيرند و راهها امن شود . و حذر كن از آنكه سخن ساعيان و بدگويان بىصحّت و ثبوت نشنوى ، بلكه هرگاه نزد تو ثابت شود كه آن شخص ساعى بوده - يعنى ، مىخواسته كه به سخنان دروغ و غلط در تضييع بيگناهى كوشد - در عقوبت آن شخص تعجيل كن و او را تشهير كن ، جهت عبرت و پند ديگران . و دل خود را خالى كن از آنكه به فكرهاى محال و خيالها و آرزوهاى بىاصل مشغول دارى و بپرهيز از آنكه غافل باشى از حال كسانى كه در حبس و زندان باشند كه مبادا در ميان ايشان مظلومى باشد ، بلكه در هر ماه به احوال ايشان برس . هركه را يا بى كه مستحقّ خلاص شدن و رها كردن است ، رها كن بعد از آنكه به او احسانى بكنى . و هركه مستحقّ عقوبتى باشد ، در عقوبت او تعجيل كن و هركه مستحقّ آن باشد كه اهمال و امهال در امر او شود تا وقتى كه حقيقت حال او واضح گردد ، باز او را به حبس و زندان عود فرما . و حذر كن از معجب بودن به رأى خود ، و لازمدار مشاورت كردن با كسى كه عقل او نيكو باشد و او را سنّى باشد ، جهت كثرت آنچه بر او گذشته از تجربهها . و رأيها و فكرهاى ايشان را تحصيل كن و فراگير . اگر در ميانهء آنها رأيى صواب باشد ، به آن عمل كن و الّا از تأمّل در رأيهاى ايشان به فكر خودرأيى درست تحصيل توان نمود . » تمام شد وصيّت مذكور . و هم از سخنان هرمس است كه ، « شريف كسى است كه استعمال فضايل نمايد ، و اعظم شرفها عدل است و عفت و جود پيش از طلب . » و فرموده : « هركه در شهرى ساكن شود كه در آنجا پادشاه قاهر و قاضى عادل و طبيب دانا