موقدة ، من كظمه اطفأها و من اطلقه اول محرق بها . » « 1 » يعنى : « غضب آتش افروخته‌اى است . هركه خشم فروخورد ، آتش را فرونشاند . و اگر بازگذاشت ، اوّل كسى كه به آن آتش مىسوزد اوست . » چه آن آتش آثار حدّت و شدّت و نكايت « 2 » اوّل‌بار به دل و اعضاى صاحب غضب مىرساند و تندى آن جنان « 3 » و اركان او را مىسوزاند . و نيز از كلمات آن حضرت است كه ، « المبادرة الى العفو من اخلاق الكرام و المبادرة الى الانتقام من شيم اللئام . » « 4 » يعنى : « مبادرت به عفو از اخلاق كريمان است و مبادرت به انتقام از شيم « 5 » لئيمان . » و نيز از كلمات آن حضرت است كه ، « العاقل من تغمّد « 6 » الذّنوب بالغفران ، و الكريم من جارى الاساءة بالاحسان . » « 7 » يعنى : « عاقل [ 83 آ ] كسى است كه بپوشاند گناهان را به بخشايش ، و كريم كسى است كه مكافات بدى به نيكويى كند . » و فرموده كه ، « العفو زكات الظفر » « 8 » . يعنى : « عفو و بخشايش زكات ظفر يافتن است . » چه هرچيز از اموال و ساير مرغوبات كه به دست آيد ، آن را زكاتى هست كه دادن آن باعث نموّ و پاكى و زيادتى آن چيزى كه حاصل است مىشود . و زكات غلبه و نصرت و ظفر يافتن بر خصوم ، عفو است ، كه چون عفو ملكه باشد خداى عز و جلّ ظفر و نصر را زياد گرداند . و چون كسى در حين ظفر در تعذيب عباد و تخريب بلاد كوشد ، خداى عز و جلّ به زودى رايت نصر او را منكوس « 9 » گرداند و به حسب عاقبت عافيتى در آن نصرت نبيند . نقل است كه ، نزد حضرت رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله آوردند آن زن يهوديه را كه در گوسفند زهر كرده بود كه حضرت رسول صلّى اللّه عليه و إله تناول نمايد . حضرت فرمود كه ، « چه چيز داشت تو را بر آنچه كردى ؟ » يهوديه گفت : « گفتم اگر او پيغمبر است ، ضرر به او نمىرساند ؛ و اگر ملك است ، خلق را از او خلاص مىكنم . » حضرت از او عفو فرمود و متعرض او نشد . « 10 »

--> ( 1 ) . همان ، ش 1787 : « . . . كان اول محترق بها » . ( 2 ) . قهر بر دشمن به قتل و جراحت . ( 3 ) . دل ، قلب ، درون چيزى . ( 4 ) . غرر الحكم ، ش 1566 . ( 5 ) . خلق و عادت . ( 6 ) . اصل : « نعمه » . ( 7 ) . غرر الحكم ، ش 1697 . ( 8 ) . همان ، ش 358 . ( 9 ) . منكوس : « سرنگون » . ( 10 ) . اين رويداد مربوط است به فتح خيبر ، و آن زن يهودى كه حضرت را مسموم ساخت زينب دختر حارث بود كه به انتقام قتل پدر و عمو و شوهرش آهنگ كشتن حضرت رسول ( ص ) كرده بود . نك : مغازى واقدى ، ج 2 ، صص 677 تا 679 .