المحقق السبزواري

184

روضة الانوار عباسى ( در اخلاق و شيوه كشور دارى ) ( فارسى )

عالم ، خواه رعيّت ملك او و خواه ديگران ، بر او نفرين خواهند كرد و البتّه در آن ميان دعاى جماعتى مستجاب خواهد بود ، خصوصا مظلومان كه دعاى ايشان ردّ نمىشود ، نيز دعاى سحرگاهى مظلوم نمىشود كه به هدف اجابت نرسد . حضرت امير المؤمنين - صلوات اللّه عليه - فرموده : « اتقوا دعوة المظلوم فانّه يسأل اللّه حقّه و اللّه سبحانه اكرم من أن يسأل حقّا الّا اجاب » . يعنى : « بپرهيزيد از نفرين مظلوم كه او از خداى عز و جلّ حقّ خود طلب مىكند ، و خداى عز و جلّ از آن گراميتر است كه حقّى طلب كنند و او اجابت نكند » . هفتم ، آثار و بركات عدل به اولاد و اعقاب سرايت مىكند و ظلم باعث قطع نسل و بر افتادن ذرّيّات مىشود ، چنان كه از احوال بنى اميّه اين حكم ظاهر و هويداست كه در زمان دولت ايشان چندين هزار كس از اولاد و ذرّيّات ايشان موجود بودند . الحال ، سالهاست كه نسل ايشان چنان برافتاده كه در اطراف و جوانب عالم هيچكس نشان نمىدهد كه از ايشان در جايى نسلى و عقبى باقى مانده باشد ، و اين از اثر شآمت ظلم و بدى افعال ايشان است . هشتم ، عدل باعث معمورى وآبادانى ملك مىشود و هرگاه مملكت‌آبادان است و رعيّت مرفّه و آسوده‌اند ، خزاين پادشاه معمور است و در ضمن آن آراستگى و نسق سپاه بيشتر است ، و هرگاه خزانهء پادشاه معمور باشد و سپاه آراسته باشد ، دشمنان را طمع در ملك به هم نمىرسد و اين باعث دوام دولت پادشاه است . نوشيروان « 1 » همهء جهان را به نام نيكو و داد و انصاف بگرفت . چون هفده سال از پادشاهى او بگذشت ، عمارت عالم و معمورى جهان به جايى رسيد كه جهت امتحان هر چند طلب كردند پنجاه جريب زمين « 2 » خراب نتوانستند يافت . و اگر پادشاهى ظالم باشد ،

--> ( 1 ) . خسرو انوشيروان پسر قباد نوزدهمين پادشاه ساسانى است و به كاردانى و دورانديشى و حسن سياست شهره است . بر اثر همين شيوهء درست حكمرانى توانست كارهاى كشور را سروسامانى بخشد ، و سپس به بازپس‌گيرى سرزمينهاى از دست رفته و كشورگشايى بپردازد . ابو على مسكويه نوشته‌اى از انوشيروان را ضبط كرده كه مشتمل است بر زندگىنامه و كشوردارى او . نك : تجارب الامم ، ج 1 ، صص 94 تا 114 . ( 2 ) . جريب به عنوان مقياس زمين در زمانهاى مختلف محاسبات گوناگونى داشته است . در اوايل و اواسط قرون وسطى برابر 1592 متر مربع بود . در فارس جريب بزرگ برابر 5837 و جريب كوچك معادل 3600 متر مربع