المحقق السبزواري

178

روضة الانوار عباسى ( در اخلاق و شيوه كشور دارى ) ( فارسى )

عَلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ « 1 » يعنى : « و گروهى ديگر از اهل اسلام اعتراف كردند به گناهان خود ، و مقرّ شدند بدان ، بياميختند كردار نيك را - يعنى ، جهادها كه در خدمت حضرت رسول صلّى اللّه عليه و إله كرده بودند ، و عملى ديگر بد - كه آن تخلّف از غزوهء تبوك بود - شايد كه خداى تعالى توبهء ايشان را درپذيرد و به درستى كه خداى تعالى بغايت آمرزنده است و مهربان است . » بعد از نزول اين آيه ، آن حضرت ايشان را از ستون بگشاد و عذرخواهى نمود . آن آزاد شدگان ، به شكرانهء نعمت الهى و قبول توبه اموال خود را بر حضرت رسالت [ پناه ] صلّى اللّه عليه و إله عرض كردند و گفتند : « يا رسول اللّه ! ما به سبب اين اموال از دولت خدمت تو بازمانديم . اين اموال را بگير و در راه خدا صرف كن » . حضرت صلّى اللّه عليه و إله فرمود : « من به اخذ اموال شما مأمور نيستم » . اين آيه نازل شد : خُذْ مِنْ أَمْوالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَكِّيهِمْ بِها وَ صَلِّ عَلَيْهِمْ إِنَّ صَلاتَكَ [ 40 آ ] سَكَنٌ لَهُمْ وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ « 2 » . يعنى : « فراگير از مالهاى ايشان زكات فريضه را ، تا پاك گردانى ايشان را ، از گناهان يا از حبّ مال كه مؤدّى به طغيان و عصيان است و تازه گردانى و نشو و نما دهى حسنات ايشان را بدان صدقه ، و دعاگوى بر ايشان و آمرزش طلب كن . به درستى كه دعاى تو آرام دلهاى ايشان است و خداى تعالى شنواست دعاى تو را ، و داناست به استحقاق ايشان آن را » . بعد از آن ، آن حضرت زكات مال از ايشان گرفته به مستحقّان رسانيد و ايشان شادان و فرحناك به منزلهاى خود رفتند . و از جملهء آن ده كس ، سه كس ديگر خود را بر ستون نبستند ، امّا به خدمت آن حضرت آمده به گناه خويش اعتراف نمودند . « 3 » آن حضرت فرمود كه ، « هيچ‌كس بر ايشان سلام نكند و با ايشان سخن نگويد و معامله ننمايد . » و ايشان به اين طريق مدّت چهل شبانروز به سر بردند و به هرجانب كه مىرفتند و به

--> ( 1 ) . توبه : 102 . ( 2 ) . همان : 103 . ( 3 ) . اين سه تن مرارة بن ربيع ، كعب بن مالك و هلال بن أميّه بودند كه بىهيچ عذر موجّهى از شركت در جنگ سر باز زده بودند . پيامبر ( ص ) براى عبرت‌آموزى ديگران ، آنان را مورد تأديب و تنبيه قرار داد . داستان اين سه تن در السيرة النبويّة ، ج 4 ، صص 175 تا 181 آمده است .