حكم مىكند كه اعمال به صورت اسلامى و هدفمند و با تشكيلات و منظم انجام گيرد . « 1 » با توجّه به مفاهيم مستفاد از آيات قرآنى مىتوان امّت را زيربناى دولت اسلامى دانست . اسلام دين امّت ، جامعه و بشريت است و تأسيس امت و جامعهء اسلامى يكى از اهداف اسلام است . دين اجتماعى نمىتواند فاقد نظام سياسى و نظام حكومتى منبعث از امّت و اجتماع باشد . « 2 » به همين خاطر است كه پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و إله پس از آنكه شرايط و زمينهء تأسيس حكومت اسلامى را در مدينه فراهم كرد ، با مهاجرت به مدينه رهبرى اين حكومت را نيز عملا بر عهده گرفت . تأسيس هر حكومت و دولتى تنها پس از فراهم آمدن اساس و شرايط ضرورى آن امكان‌پذير است و مهمترين اين اصول ، وجود جامعه ، سرزمين براى استقرار حكومت ، و حكومت و حاكميت است . « 3 » جامعهء موردنظر متشكل از مردم مدينه بود كه خود داوطلب برپايى حكومت اسلامى به رهبرى محمّد صلّى اللّه عليه و إله در سرزمين خود شده بودند ، و مدينه قرارگاه مطمئنى براى استقرار حكومت نوپا بود . حضرت رسول نيز با هجرت خود و تصدى كليهء امور فصل نوى در تاريخ سياسى اسلام گشود « 4 » . او همان‌طور كه اساسا يك معلّم روحانى و مذهبى و در عين حال پيامبر بود ، به همان‌گونه نيز فرماندهى با قدرت و سياستمدارى مناسب با زمان خود بود . « 5 » دكتر فيتز جرالد در تأييد پيوستگى ديانت و سياست در اسلام گويد : « اسلام فقط يك دين نيست ، بلكه يك نظام سياسى هم هست . » و نلّينوى ايتاليايى ، كه با او هم‌سخن است ، چنين آورد : « محمّد صلّى اللّه عليه و إله همزمان دين و دولت را با هم بنياد نهاد . » توماس آرنولد نيز از نبى اكرم صلّى اللّه عليه و إله به عنوان « هم رئيس دينى و هم رئيس دولت و حكومت » ياد كرده ، و دكتر شاخت نظر خود را در اين باب اين‌گونه اعلام مىكند : « بيشتر نظريات دينى در اسلام نظير آراء قانونى و سياسى است . در يك جمله آنكه اسلام يك نظام كامل فرهنگى

--> ( 1 ) . خامنه‌اى ، سيد محمد ، مقدمه بر ويژگيهاى ايدئولوژى اسلامى ، ص 20 . ( 2 ) . همان ، صص 23 و 24 ؛ سياست در اسلام ، ص 119 . ( 3 ) . عميد زنجانى ، فقه سياسى ، ج 1 ، ص 92 . ( 4 ) . سياست در اسلام ، صص 80 تا 82 . ( 5 ) . جعفرى ، تشيع در مسير تاريخ ، ترجمهء آيت اللهى ، ص 16 .