المحقق السبزواري

100

روضة الانوار عباسى ( در اخلاق و شيوه كشور دارى ) ( فارسى )

مىگردانيد و انگشت بر زمين مىزد . آنگاه گفت : خ نه چنان است كه گفتى ، بلكه شما قومى بوديد كه آنچه خدا بر شما حرام گردانيده بود و حلال گردانيده بود و حلال كرديد و بر آنچه ملك شما بود ظلم كرديد . سپس ، به سبب گناهان خداى عز و جلّ سلب عزّت از شما كرد و بسيار عذابها باشد كه هنوز مانده باشد و مىترسم كه بر شما عذاب نازل شود و شما در بلاد من باشيد و عذاب شما ما را نيز دريابد . با شما و ضيافت سه روز مىباشد هر توشه و زادى كه احتياج داريد بگيريد و از اين ولايت برويد خ . » ديگر از اسباب زوال ملك ، آن است كه پادشاه به خود تغيير راه دهد ، يعنى اخلاق و اعمال خيرى كه داشته باشد تغيير دهد ؛ چنانچه متواضع باشد تغيير دهد و متكبّر شود يا صدقات و خيرات داشته باشد قطع كند يا با رعايا عدل و حسن سلوك داشته باشد به آن تغيير راه دهد و على هذا القياس ، خداى عز و جلّ در قرآن مجيد فرموده : ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ لَمْ يَكُ مُغَيِّراً نِعْمَةً أَنْعَمَها عَلى قَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ « 1 » يعنى : « خداى عز و جلّ تغييردهنده نيست نعمتى را كه بر قومى انعام كرد ، تا آنكه تغيير دهند ايشان آنچه به انفس ايشان است » . اين است آنچه غرض به ذكر آن در مقدمهء متعلق بود و من بعد متوجّه مباحث قسمين كتاب مىشويم و در اين مقدّمه [ مىآيد ] تفصيل بعضى اسباب كه اكثر اوقات باعث اختلال و زوال رونق ملك مىشود ، و بر سلاطين و ملوك لازم است حفظ اين قوانين كردن و از آن آفات احتراز لازم دانستن . اميد از كرم واهب ذو الجلال و كريم متعال آن است كه ذات بىمثل و مانند اين پادشاه عاقل عادل خيّرنواز شريرگداز پاك نهاد نيك اعتقاد ملك سيرت قدسى سريرت معدلت شعار نصفت آثار رحيم مشفق را از آفات و خطرهاى روزگار در حفظ و امان خود داشته ، سايه معدلت پيرايه دولت سلطنت آن عالى حضرت را بر مفارق عالميان تا ظهور دولت صاحب الزّمان مستمر و بر دوام بدارد ؛ بحقّ الحقّ و أهله .

--> ( 1 ) . انفال : 53 .