الفيض الكاشاني
57
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )
صادق عليه السّلام نقل كردهاند كه از آنچه درباره رؤيت روايت مىكنند از آن حضرت پرسش شد ، فرمود : « خورشيد جزئى از نور كرسى است و كرسى جزئى از هفتاد جزء نور عرش و عرش جزئى از هفتاد نور حجاب و حجاب جزئى از هفتاد جزء نور ستر است ، اگر اينان راستگويند به همين خورشيد هنگامى كه ابرى در برابر آن نيست چشم بدوزند » . و نيز به سند خود از احمد بن اسحاق روايت كردهاند كه گفته است : به ابى الحسن الثّالث ( امام هادى عليه السّلام ) نامهاى نوشتم و دربارهء رؤيت خداوند كه مردم در آن اختلاف دارند ، پرسش كردم . آن حضرت پاسخ دادند : « تا هنگامى كه ميان بيننده و ديده شده هوايى كه ديدن در آن نفوذ كند وجود نداشته باشد ، رؤيت صورت نمىگيرد و اگر هوا از ميان بيننده و ديده شده قطع شود ، ديدن تحقّق نمىيابد و در اين صورت مشابهت واقع مىشود ، چه هرگاه بيننده و ديده شده در سببى كه موجب رؤيت آنهاست برابر شوند ، تشابه آنها لازم مىآيد و اين همان تشبيه نارواست ( خداوند را مانندى نيست ) ، زيرا ناگزير اسباب به مسبّبات خود ارتباط دارند » . شيخ صدوق به سند خود از ابى بصير از امام صادق عليه السّلام نقل مىكند كه گفته است : به آن حضرت عرض كردم : مرا آگاه فرما ، آيا مؤمنان در روز قيامت خداوند را خواهند ديد ؟ فرمود : « آرى او را پيش از روز قيامت هم ديدهاند » . عرض كردم : چه وقت ؟ پاسخ داد : « هنگامى كه به آنان فرمود : أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ ، قالُوا بَلى « 3 » » ، سپس اندكى سكوت كرد و پس از آن فرمود : « مؤمنان او را پيش از روز قيامت در دنيا مىبينند ، آيا تو او را در همين وقت نديدهاى ؟ » ابو بصير مىگويد : به آن حضرت عرض كردم : قربانت شوم آيا من اين سخنان را از سوى تو روايت كنم ؟ فرمود : « نه ، زيرا ممكن است انكار كنندهاى كه معناى آنچه را مىگويى نداند آنها را انكار كند سپس اين سخنان را تشبيه پندارد و كافر شود ، و ديدن با دل مانند ديدن با چشم نيست . خداوند برتر است از آنچه مشبّهه و ملحدان او را توصيف مىكنند . »
--> ( 3 ) اعراف / 172 : . . . ( فرمود ) آيا من پروردگار شما نيستم ؟ گفتند : آرى .