آتش بيرون آوريد ، پس خلق بسيارى از آتش بيرون آورده مىشوند ، فرشتگان مىگويند : اى پروردگار ما ! از كسانى كه به ما امر فرمودى هيچ كس را در آتش باقى نگذاشته‌ايم ، سپس خداوند مىفرمايد : باز گرديد و در دل هر كس به اندازهء سنگينى ذرّه‌اى خوبى يافتيد او را از آتش خارج كنيد ، فرشتگان در اين بار نيز خلق بسيارى از آتش بيرون مىآورند و سپس مىگويند : اى پروردگار ما ، كسى را در آن باقى نگذاشتيم ( ابو سعيد مىگفت : اگر حديث مرا باور نمىكنيد اين آيه را بخوانيد : إِنَّ اللَّهَ لا يَظْلِمُ مِثْقالَ ذَرَّةٍ وَ إِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضاعِفْها وَ يُؤْتِ مِنْ لَدُنْهُ أَجْراً عَظِيماً « 1 » پس از آن خداوند مىفرمايد : فرشتگان و پيامبران و مؤمنان شفاعت كردند و جز ارحم الرّاحمين كسى باقى نمانده است پس قبضه‌اى ( از دوزخ ) بر مىگيرد و از آن قومى بيرون مىآورد كه هرگز كار خوبى انجام نداده‌اند و در دوزخ سوخته و زغال شده‌اند پس آنها را در نهرى كه در دهانه‌اى بهشت جارى است و به آن نهر حيات گفته مىشود مىاندازد آنگاه آنها مانند دانه‌هايى كه از باز آورده‌هاى سيل خارج مىشود از نهر بيرون مىآيند ، آيا نمىبينيد دانه‌اى كه نزديك سنگ و درخت است آنچه از آن رو به سوى آفتاب است زرد و سپيد و آنچه از آن رو به سوى سايه است سپيد مىباشد ، اصحاب عرض كردند : اى پيامبر خدا ! مثل اين كه شما در بيابان دام مىچرانيده‌اى ، فرمود : آنها مانند مرواريد از نهر بيرون آورده مىشوند و در گردن آنها مهرهايى است كه اهل بهشت آنها را مىشناسند و مىگويند : اينان آزاد شدگان خداوند رحمانند و او آنها را بى آن كه عملى به جا آورده و يا كار نيكى از پيش انجام داده باشند . وارد بهشت كرده است . سپس خداوند به آنها مىفرمايد : وارد بهشت شويد و هر چه در آن ديديد براى شماست ، مىگويند : اى پروردگار ما ! تو به ما چيزهايى دادى كه به احدى از جهانيان نداده‌اى ، مىفرمايد : براى شما نزد من چيزى برتر از اين است ، مىگويند : اى پروردگار ما كدام چيز از اين برتر است ؟ مىفرمايد : خشنودى من چه پس از اين هرگز بر شما خشمگين نخواهم شد » « 2 » . اين حديث را بخارى و مسلم در صحيح خود روايت كرده‌اند . و نيز بخارى از ابن عبّاس روايت كرده است كه روزى پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله بر ما ظاهر شد و فرمود : « امّتها را بر من عرضه كردند ، پيامبرى مىگذشت كه با او يك مرد و پيامبرى كه با او

--> ( 1 ) نساء / 40 : خداوند ( حتّى ) به اندازه سنگينى ذرّه‌اى ستم نمىكند و اگر كار نيكى باشد آن را مضاعف مىكند و از نزد خود پاداش بزرگى ( در برابر آن ) مىدهد . ( 2 ) صحيح مسلم ، ج 1 ، ص 115 ، صحيح بخارى ، ج 9 ، ص 159 از حديث ابى سعيد خدرى .