يَدْخُلُونَ عَلَيْهِمْ مِنْ كُلِّ بابٍ ( يعنى : از درهاى غرفه ) سلام عليكم . . . تا آخر آيه « 1 » . و نيز فرموده است : وَ إِذا رَأَيْتَ ثَمَّ رَأَيْتَ نَعِيماً وَ مُلْكاً كَبِيراً « 2 » ، مراد در اين آيه دوست خدا و كرامت و نعمتها و سلطنت عظيم و پهناور اوست . فرشتگانى كه پيام آوران خداوندند جز به اجازه او بر وى وارد نمىشوند و اين سلطنتى عظيم است ، در آن جا نهرها از زير منازل مؤمنان جارى است چنان كه خداوند فرموده است : تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمُ الْأَنْهارُ * « 3 » ، و ميوه‌هاى درختان در دسترس آنهاست : وَ دانِيَةً عَلَيْهِمْ ظِلالُها وَ ذُلِّلَتْ قُطُوفُها تَذْلِيلًا « 4 » يعنى ثمرات نزديك آنهاست و مؤمن از هر نوع ميوه‌اى كه مايل است با دهنش مىگيرد و مىخورد در حالى كه او تكيه داده است ، هر يك از انواع ميوه‌ها به دوست خدا مىگويند : اى ولىّ خدا پيش از آن كه ميوهء جلوتر را بخورى مرا بخور . در بهشت هيچ مؤمنى نيست جز اين كه او را بهشتهاى بسيارى است كه برخى داراى سايبان و برخى بدون سايبانند ، همچنين نهرهايى از شراب و نهرهايى از آب و نهرهايى از شير و نهرهايى از عسل روان است . هرگاه دوست خدا غذا بخواهد آنچه دلش مىخواهد برايش آورده مىشود بى آن كه نام آن را بر زبان آورد . سپس با برادرانش خلوت مىكند و همديگر را ديدار مىكنند و در بهشتهاى خود در سايه‌اى پهناور به اندازه فاصله ميان طلوع فجر و دميدن آفتاب از ديدار يكديگر بهره‌مند مىشوند ، و از اين خوشتر آن كه هر مؤمنى داراى هفتاد همسر حوريّه و چهار زن آدمى است ، او ساعتى را با زنهاى حورى و ساعتى را با زنهاى آدمى بسر مىبرد ، ساعتى هم تنهايى را اختيار و بر پشتيها تكيه مىكند و آنها به همديگر نگاه مىكنند . مؤمن در همان حال كه بر پشتى تكيه كرده اشعّهء نورى او را فرا مىگيرد ، وى به خدمتگارانش مىگويد : اين اشعّهء درخشان چيست ؟ شايد خداوند جبّار بر من نظر افكنده است ، خدمتكارانش به او پاسخ مىدهند : خداوند بزرگ بسيار منزّه ، بسيار منزّه است بلكه اين حوريّه‌اى از زنان تو است كه به سبب اشتياقى كه به تو دارد از خيمه‌اش به تو نگريسته و خود را به تو نشان داده و خواهان ديدار تو است ، او هنگامى كه تو را ديده است كه بر تخت خويش تكيه داده‌اى از غايت شوق به تو لبخندى زده و اشعّه‌اى كه ديده‌اى

--> ( 1 ) رعد / 23 و 24 : و فرشتگان از هر درى بر آنها وارد ( و به آنها مىگويند ) سلام بر شما به خاطر صبر و استقامت شما چه پايان خوب اين سرا نصيبتان شد . ( 2 ) انسان / 20 : و هنگامى كه آن جا را ببينى نعمتها و ملك عظيمى را مىبينى . ( 3 ) اعراف / 43 : . . . و از زير ( قصرها و درختان آن ) نهرها جريان دارد . ( 4 ) انسان / 14 : و در حالى است كه سايه‌هاى ( آن درختان ) بر او افتاده و چيدن ميوه‌هايش بسيار آسان است .