به نرمه گوش آنها مىرسد . سوده دختر زمعه همسر پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله كه اين حديث را روايت كرده مىگويد به آن حضرت عرض كردم : اى پيامبر خدا ! واى بر ما آيا بعضى از ما به بعضى ديگر مىنگرند ؟ فرمود : « مردمان به خود مشغولند و به ديگرى توجّه ندارند . لِكُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يُغْنِيهِ « 1 » . مىگويم : از طريق خاصّه ( شيعه ) كافى به سند خود از سيّد العابدين امام سجّاد عليه السّلام روايت كرده كه فرموده است : « پدرم برايم حديث كرد كه او از پدرش علىّ بن ابى طالب عليه السّلام شنيد كه ضمن آنچه به مردم مىگفت فرمود : چون روز قيامت شود خداوند مردم را از گورهايشان بى سلاح وسيله و لخت بدون ريش در سرزمينى صاف و هموار بر مىانگيزاند ، نور ( ايمان ) آنها را به پيش مىراند و تاريكى آنها را گرد هم در مىآورد تا آنگاه كه در عقبهء محشر توقّف مىكنند ، و از كثرت ازدحام بعضى بر دوش بعضى ديگر سوار و سپس از حركت منع مىشوند . لذا به سختى نفس مىزنند و ريزش عرق آنها زياد مىشود و كار بر آنان دشوار مىگردد و ناله‌شان شدّت مىيابد و فريادشان بلند مىشود ؛ و اين نخستين هول از اهوال روز قيامت است . در اين هنگام خداوند جبّار از فراز عرش خود در صفوفى از فرشتگان به آنها توجّه مىكند و به يكى از فرشتگان دستور مىدهد كه در ميان آنها ندا كند : اى گروه خلايق خاموش باشيد و به منادى خداى جبّار گوش فرا دهيد - در اين هنگام آخرين نفر آنها مانند اوّلين نفر آنها مىشنود - پس بر اثر اين ندا صداها خاموش و چشمها به زير انداخته مىشود و بدنها به لرزه در مىآيد و دلها را ترس فرا مىگيرد و سرها را به سمت صدا بلند مىكنند و با شتاب گردنها را به سوى آن مىكشاند ، و كافر مىگويد : هذا يَوْمٌ عَسِرٌ « 2 » . در اين موقع خداوند جبّار به سوى آنها توجّه و به عدل خود بر آنها حكم مىكند و مىفرمايد : من خداوندى هستم كه هيچ معبودى جز من شايستهء پرستش نيست ، حكمران دادگرى هستم كه ستم نمىكنم . امروز ميان شما به عدل و داد حكم مىكنم به طورى كه در نزد من به احدى ستم نشود . امروز حقّ ضعيف را از قوى مىگيرم ، و براى صاحب مظلمه ستم كننده را با حسنات و سيّئات او قصاص مىكنم ، و بخشندهء مظالم را پاداش مىدهم . امروز هيچ ستمگرى كه نزد او از كسى مظلمه‌اى باشد از اين عقبه عبور نمىكند مگر اين كه صاحب مظلمه آن را ببخشد و من پاداش او را بدهم و يا در موقع حساب جبران آن مظلمه را از او

--> ( 1 ) طبرانى و رجال آن رجال صحيح‌اند ، جز محمّد بن عبّاس كه ثقه است ؛ مجمع الزّوائد ، ج 10 ، ص 333 . ( 2 ) قمر / 8 : . . . امروز روز دشوار و دردناكى است .