مرگ به صورت نخستين خود باز گشته بود . ابراهيم عليه السّلام گفت : اى فرشتهء مرگ اگر بد كار در حال مردنش جز ديدن صورت تو عذابى نداشته باشد او را بس خواهد بود « 1 » . اما مطيع او را در بهترين و زيباترين صورتى مىبيند . عكرمه از ابن عباس روايت كرده است كه ابراهيم عليه السّلام مردى غيور بود ، خانه‌اى داشت كه در آن به عبادت مىپرداخت و چون از آن بيرون مىرفت آن را قفل مىكرد . روزى به خانه برگشت ناگهان ديد مردى درون خانه است به او گفت : چه كسى تو را وارد خانه من كرده است ؟ گفت : مالك خانه مرا به آن در آورده است . ابراهيم عليه السّلام گفت : مالك خانه منم ، گفت : كسى مرا وارد آن كرده است كه از من و تو مالكتر است ، گفت : تو كداميك از فرشتگانى ، پاسخ داد : من فرشتهء مرگم ، گفت : آيا مىتوانى صورتى را كه در آن جان مؤمنان را مىگيرى به من نشان دهى ؟ پاسخ داد : آرى ، روى از من بگردان ، ابراهيم عليه السّلام روى از او گردانيد سپس به او نگريست ديد جوانى است با صورتى زيبا و جامه‌اى نيكو و بوى خوش ، گفت : اى فرشته مرگ ! اگر مؤمن به هنگام مرگ جز صورت تو را نبيند برايش بس است . رويدادهاى ديگر مرگ مشاهدهء دو فرشتهء نگهبان است . وهب گفته است : به ما خبر رسيده كه هيچ مرده‌اى نمىميرد مگر آنگاه كه دو فرشتهء نويسندهء عمل خود را ببيند ، اگر فرمان بردار باشد به او مىگويند : خداوند از ما به تو جزاى خير دهد ، بسا مجلس صدق كه ما را در آن نشاندى و بسا عمل نيك كه در حضور ما انجام دادى ؛ و اگر بد كار باشد به او مىگويند : خداوند از ما به تو جزاى خير ندهد بسا مجلس بد كه ما را در آن نشاندى و بسا عمل ناشايست كه در حضور ما مرتكب شدى و سخنان زشتى كه به گوش ما رساندى آرى خداوند از ما به تو خير ندهد « 2 » . در اين هنگام چشمان ميت به سوى آنها خيره مىشود و ديگر به دنيا باز نمىگردد . 3 - گنهكاران مواضع خود را در آتش مىبينند و پيش از آن كه جايگاه خود را مشاهده كنند دچار خوف و هراس مىشوند ، چه آنها در حال سكراتند ، نيروى آنها سست شده ، و روح آنها براى خروج آماده گرديده است ليكن روح آنها مادام كه آواز فرشتهء مرگ را به يكى از دو بشارت نشنود از تن بيرون نمىرود ، و آن اين است كه اى دشمن خدا بشارت باد تو را به دوزخ ، و اى دوست خدا مژده باد تو را به بهشت ، ارباب قلوب و خرد از همين خطر

--> ( 1 ) جامع الاخبار ، فصل 135 . ( 2 ) جامع الاخبار ، فصل 133 در قبر .