كتابهاى حكمت براى استفاده و پند گرفتن . همچنين بايد امور مربوطه به يكايك اعضا بويژه زبان و شكم را به تفصيل به نفس خود سفارش كند . امّا زبان به سبب آن كه بر حسب طبع روان و آسان است ، و در حركت دادن آن زحمتى نيست بر اثر غيبت ، دروغ ، سخن چينى ، خودستايى ، بدگويى از مردم از خوراكها ، طعن و لعن ، نفرين بر دشمنان ، مجادله و جز اينها كه در بخش آفات زبان ذكر كرده‌ايم جنايت آن بزرگ است چه آن آماده و در صدر همهء اينهاست با آن كه براى ذكر و پند دادن و تكرار علم و تعليم و ارشاد بندگان به راه خدا و اصلاح ميان مردم و ديگر امور خير آفريده شده است . از اين رو بايد با نفس خود شرط كند كه در تمام روز زبانش را جز به ذكر خدا به حركت در نياورد چه گفتار مؤمن ذكر خدا و نگاهش عبرت و خاموشيش تفكر است زيرا : ما يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ « 1 » . امّا شكم را به ترك حرص در خوراك و كم خوردن از حلال و دورى كردن از شبهات و منع او از شهوت و اكتفاء بر مقدار ضرورت وادار و با آن شرط كند كه اگر در چيزى از اين امور مخالفت ورزد با خوددارى از خواستهايش او را مجازات كند تا بيش از آنچه به شهواتش برسد خواستهايش را از دست دهد . همچنين درباره همهء اعضا با نفس خود شرط برقرار كند . ما اگر بخواهيم اين مطالب را به تفصيل بيان كنيم سخن به درازا مىكشد ، و گناهانى كه از هر يك از اعضا سر مىزند و طاعتهايى كه ممكن است به وسيلهء هر كدام به جا آورده شود بر كسى پوشيده نيست . سپس بايد وصيّت خود را به نفس دربارهء وظايف او نسبت به طاعاتى كه در شبانه روز تكرار مىشود و نوافلى كه بر اداى آنها توانايى دارد و قادر است آنها را زياد به جا آورد بازگو كند و شرح و چگونگى آنها و نحوهء آمادگى براى آنها را روشن و اسباب آنها را فراهم سازد . اينها شرطهايى است كه هر روز بدانها نياز دارد ، ليكن هرگاه انسان به شرط كردن اين امور با نفس در طول مدتى عادت كند و نفس او در وفا كردن به اين شرطها فرمانبردار شود از مشارطه در اينها بى نياز خواهد شد ، و هرگاه تنها در بعضى از اين امور اطاعت كند به مشارطه با او در بقيه امور نيازمند مىباشد . امّا هر روزى از رويدادى تازه خالى نيست و هر حادثهء تازه‌اى حكمى نو دارد و خدا را در آن حقى است و كسانى كه به چيزى از امور دنيا مانند حكومت يا تجارت و يا تدريس اشتغال دارند حوادث زياد براى آنها اتفاق مىافتد ،

--> ( 1 ) ق / 16 : هيچ سخنى را انسان بر زبان نمىآورد جز اين كه نزد آن فرشته‌اى مراقب و آماده است .