شود : فلانى جواد و بخشنده است ، آگاه باش كه آن را گفته‌اند . ديگر مردى است كه در راه خدا كشته شده است خداوند به او مىگويد : چه كرده‌اى ؟ مىگويد : به جهاد امر كردى و من در راه تو پيكار كردم تا كشته شدم ، خداوند مىفرمايد : دروغ گفتى ، و فرشتگان نيز مىگويند : دروغ گفتى بلكه خواستى بگويند ، فلانى شجاع است ، آگاه باش كه آن را گفته‌اند » « 1 » . در اسرائيليّات است كه عابدى روزگارى دراز خدا را عبادت مىكرد . گروهى نزد او آمدند و گفتند : در اين جا دسته‌اى هستند كه از عبادت خدا روى گردانيده درختى را پرستش مىكنند . عابد به خشم آمد و تبرش را بر دوش نهاد و عزم كرد درخت را قطع كند . در اين حال شيطان به صورت پيرمردى به ديدار او آمد و گفت : خدا تو را رحمت كند قصد كجا دارى ؟ پاسخ داد مىخواهم اين درخت را ببرّم ، گفت : تو را با آن چه كار ؟ عبادت و اشتغال به اصلاح نفس خويش را رها كرده‌اى و خود را براى كار ديگرى آماده ساخته‌اى . پاسخ داد : اين جزئى از عبادت من است . شيطان گفت : من نمىگذارم تو آن را ببرى . عابد با وى به نبرد پرداخت و شيطان را گرفت و بر زمين زد و بر روى سينه‌اش نشست . شيطان به او گفت : مرا رها كن تا سخنى با تو بگويم . عابد برخاست ، شيطان به او گفت : اى مرد ! خداوند اين كار را از تو ساقط كرده و بر تو واجب نفرموده و تو آن درخت را نمىپرستى و از غير تو بر تو چيزى نيست ، خداوند را در روى زمين پيامبرانى است ، اگر بخواهد آنان را به سوى آن مردم مبعوث و به قطع آن درخت مأمور مىكند . عابد گفت : من ناگزيرم آن را قطع كنم و او را به نبرد فرا خواند ، سرانجام عابد بر شيطان غلبه يافت و او را بر زمين افكند و بر سينه‌اش نشست . شيطان درمانده شد و به او گفت : آيا به چيزى ميل دارى كه ميان من و تو فيصله دهد و براى تو بهتر و سودمندتر باشد ؟ عابد گفت : آن چيست ؟ پاسخ داد : مرا رها كن تا به تو بگويم ، او را رها كرد . شيطان به او گفت : تو مردى بينوايى و چيزى ندارى و سربار مردم هستى و از دسترنج آنها اعاشه مىكنى ، شايد دوست مىدارى به برادرانت احسان و با همسايگانت مواسات كنى و سير باشى و از مردم بى نياز شوى ؟ پاسخ داد : آرى ، شيطان گفت : از اين كار بازگرد ، من تعهّد مىكنم هر شب دو دينار در بالاى سرت بگذارم كه چون بامداد شود آنها را بردارى و به مصرف خود و عايله‌ات برسانى و به برادرانت صدقه دهى . اين كار براى خودت و مسلمانان از بريدن آن درخت سودمندتر است ، چه در صورت قطع درخت ديگرى در جاى آن غرس مىكنند ، و اين عمل تو زيانى به آنها نمىرساند و براى

--> ( 1 ) سنن ترمذى ، ج 8 ، ص 329 و پيش از اين ذكر شده است .