الفيض الكاشاني
12
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )
ثمرات و تابعى از توابع آن است ؛ مانند شوق ، رضا ، انس و نظاير آنها . همچنين هيچ مقامى پيش از ادراك اين محبّت وجود ندارد ، جز اين كه مقدّمهاى از مقدّمات آن است ؛ مانند توبه ، صبر ، زهد و جز اينها ، و مقامات ديگر اگر چه عزيز و ارزشمندند ، ليكن دلها از تصديق به امكان آنها خالى نيست . امّا محبّت خداوند چيزى است كه تصديق به امكان آن نيز نادر و كمياب است تا آن جا كه برخى از دانشمندان امكان آن را انكار كرده و گفتهاند : دوست داشتن خداوند معنايى جز مواظبت بر طاعت او ندارد ، و حقيقت محبّت تنها با وجود جنسيّت و همگونى قابل امكان است . اينان چون محبت را منكر شدند ، انس و شوق و لذّت مناجات و ديگر لوازم محبّت و پيامدهاى آن را نيز انكار كردند . از اين رو ما ناگزيريم پرده از روى اين حقيقت برداريم و به بيان مطالب زير بپردازيم : 1 - شواهدى از شرع در اثبات محبّت بنده نسبت به خداوند 2 - حقيقت محبّت و اسباب آن 3 - بيان آن كه تنها خداوند مستحقّ محبّت است 4 - لذت نظر بر وجه كريم حقّ تعالى بزرگترين لذات است 5 - به چه سبب لذت لقاى حقّ تعالى در آخرت بيش از لذت معرفت او در دنياست 6 - اسبابى كه مايه افزايش محبّت حقّ تعالى است 7 - سبب تفاوت مردم در دوستى خداوند 8 - سبب قصور فهم مردم از درك معرفت خداوند 9 - معناى شوق به خداوند 10 - محبّت خداوند نسبت به بندگانش 11 - نشانههاى دوستى بنده نسبت به خداوند 12 - معناى انس با خداوند 13 - معناى انبساط در انس 14 - معناى رضا و فضيلت آن 15 - حقيقت رضا 16 - اين كه دعا و كراهت از گناه و فرار از آن تناقضى با رضا ندارد 17 - داستانهاى پراكندهاى از محبّان و سخنانى از آنان