بيان آن كه دعا با رضا تناقض ندارد و دعا كننده را از مقام رضا بيرون نمىبرد ( 1 ) كراهت از گناه و دشمن داشتن گنهكار و قطع اسباب گناه و كوشش در زدودن آن از طريق امر به معروف و نهى از منكر متناقض با رضا نيست . دسته‌اى از نا اهلان مغرور به خطا رفته پنداشته‌اند كه گناه و كفر از قضا و قدر الهى است از اين رو رضا و تسليم در برابر آن واجب است و اين ناشى از نداشتن تأويل و غفلت از اسرار شرع است . امّا دعا امرى است كه ما را به آن دستور داده‌اند ، و دعاهايى كه از پيامبر ما صلّى اللّه عليه و آله و پيامبران ديگر عليه السّلام نقل شده چنان كه در كتاب الدّعوات ذكر كرده‌ايم بسيار است . و پيامبر ما صلّى اللّه عليه و آله در بالاترين مقامات رضا بود ، و نيز خداوند بعضى از بندگان خود را ستوده و دربارهء آنها فرموده است : يَدْعُونَنا رَغَباً وَ رَهَباً « 1 » . امّا انكار گناه و نفرت و ناخشنودى از آن چيزى است كه خداوند بندگانش را بدان موظّف ساخته و آنها را بر راضى بودن از گناه نكوهش كرده و فرموده است : وَ رَضُوا بِالْحَياةِ الدُّنْيا وَ اطْمَأَنُّوا بِها « 2 » ؛ و نيز : رَضُوا بِأَنْ يَكُونُوا مَعَ الْخَوالِفِ وَ طُبِعَ عَلى قُلُوبِهِمْ « 3 » . در خبر مشهور آمده است : « هر كس عمل زشتى را شاهد و بدان راضى باشد مانند آن است كه خود آن را به جا آورده است » « 4 » ؛ و نيز : « دلالت كنندهء بر بدى به جا آورندهء آن است » « 5 » . از ابن مسعود نقل شده كه گفته است : بنده از وقوع منكر غايب است ليكن مثل گناه به جا آورندهء آن را بر دوش دارد ، گفتند : اين چگونه است ؟ پاسخ داد : آن عمل را به او مىگويند و او خشنود مىشود . در خبر آمده است : « اگر بنده‌اى در مشرق كشته شود و ديگرى كه در مغرب است بدان راضى باشد در كشتن او شريك است » « 6 » . خداوند به حسد و رقابت در كارهاى نيك و پرهيز از بديها امر كرده و فرموده است : وَ فِي ذلِكَ فَلْيَتَنافَسِ الْمُتَنافِسُونَ « 7 » ؛ و نيز فرموده است : « حسد جز در دو چيز روا نيست ، مردى كه خداوند به او حكمتى داده و او آن را در ميان مردم

--> ( 1 ) انبياء / 90 : و ما را به سبب شوق ( به رحمت ) و ترس ( از عذاب ) مىخوانند . ( 2 ) يونس / 7 : . . . و به زندگانى دنيا خشنود شدند و بر آن اعتماد كردند . ( 3 ) توبه / 87 : آنها راضى شدند كه با سرباززدگان ( از جهاد ) باشند و بر دلهايشان مهر زده شده است از اين رو نمىفهمند . ( 4 ) به الفاظ اين حديث آگاهى نيافتم جز اين كه در اين مورد اخبارى بسيارى از امامان اهل بيت عليه السّلام وارد شده است . به وسائل الشيعه كتاب امر به معروف و نهى از منكر باب پنجم مراجعه شود . ( 5 ) مسند الفردوس ابو منصور ديلمى از حديث انس به سندى ضعيف . ( 6 ) العيون و العلل صدوق از امام رضا عليه السّلام ضمن حديثى . ( 7 ) مطففّين / 26 : . . . و در اينها بايد راغبان بر يكديگر پيشى گيرند .