4 - گرفتن وديعه و جز آن با سوگند دروغ . اينها مواردى است كه در آنها تدارك و جبران ممكن نيست ؛ و اصولا روا نيست كه شرايع و قوانين در حرمت اينها اختلاف داشته باشند . برخى از اين گناهان از بعضى ديگر مهمّترند ليكن همهء آنها از گناهانى كه در مرتبهء دوم بيان شده و مربوط به نفوس است پايينترند . سزاوار است چهار مورد اخير از كباير دانسته شوند هر چند شرع براى برخى از آنها حدّ را واجب نكرده است ، ليكن بر ارتكاب آنها تهديد بسيار كرده و تأثيرات آنها بر مصالح دين و دنيا زياد است . امّا ربا عبارت است از خوردن مال غير با رضايت دو طرف ضمن فقدان شرطى كه شارع وضع كرده است « 33 » و دور نيست كه در امثال اين موضوعات شرايع با يكديگر اختلاف داشته باشند . و اگر غصب كه عبارت از خوردن مال غير بدون رضايت مالك آن و عدم رضايت شرع است از گناهان كبيره قرار داده نشود خوردن ربا كه با رضايت مالك آن و عدم رضايت شرع است نمىتواند از گناهان كبيره باشد ، چه اگر شرع با نهى از ربا آن را گناهى بزرگ شمرده ظلم از طريق غصب و جز آن را نيز عظيم دانسته و خيانت را گناهى بزرگ به حساب آورده است امّا اين كه خوردن حبّه‌اى از مال غير از طريق خيانت يا غصب از كباير باشد در آن تأمّل و جاى شك و ترديد است ، ظنّ قوى آن است كه خوردن ربا از كباير نباشد . بلكه سزاوار است كبيره تنها به گناهى گفته شود كه روا نيست شرايع و اديان دربارهء حرمت آن اختلاف داشته باشند تا از جملهء ضروريّات دين به حساب آيد . در اينجا آنچه از گفته‌هاى ابو طالب مكّى باقى مىماند

--> ( 33 ) اين سخن مورد اشكال است ، زيرا زنا نيز به همين گونه است . شكّ نيست كه رباى قرضى روز بروز بر شمار نيازمندان مىافزايد و ثروت را در نزد اقليّتى از جامعه انباشته و در دست عدّهء محدودى متراكم مىكند ، و در نتيجه طبقهء بينوا و مستمند از ميان مىرود و ادامهء آن سبب فساد نظام اجتماعى و هرج و مرج و زوال مدنيّت و انسانيّت مىگردد . از اين رو خداوند متعال فرموده است : يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ ذَرُوا ما بَقِيَ مِنَ الرِّبا إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا فَأْذَنُوا بِحَرْبٍ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ . بقره / 278 . ( يعنى : اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد از خدا بترسيد و اگر براستى مؤمن شده‌ايد از ربا آنچه را باقى مانده رها كنيد » اگر چنين نمىكنيد آمادهء جنگ با خدا و پيامبر شويد ) و در اسلام هيچ گناهى حرمتش از ربا بزرگتر و عقوبتش از آن سخت‌تر نيست ، زيرا خورندهء ربا به منزلهء كسى است كه با خدا و پيامبرش به جنگ برخاسته است . بنابر اين رباخورى از بزرگترين گناهان كبيره است . براى آگاهى بيشتر به تفسير الميزان تأليف علّامه كفايهء سيد محمد حسين طباطبائى ، ج 2 ، ص 254 تا 257 مراجعه شود .