طلب روزى حلال عبادتى است كه خداوند آنان را به تحصيل آن مكلّف ساخته تا به او تقرّب يابند . ليكن آنها را نيز موظّف كرده كه تنها به او اعتماد كنند و بر اسباب اطمينان نداشته باشند همچنان كه آنان را مكلّف ساخته كه بر اعمال حسنهء خود تكيه نكنند بلكه اعتماد آنها به فضل خداوند باشد . پيامبر خدا ( ص ) فرموده است : « عبادت هفتاد جزء است بهترين آنها طلب حلال است » ؛ « 7 » و نيز : « خداوند به داوود ( ع ) وحى فرمود كه تو بندهء نيكويى هستى جز اين كه از بيت المال مىخورى و به دست خود كار نمىكنى ، داوود چهل بامداد گريست از اين رو خداوند آهن را براى او نرم كرد . » « 8 » پيامبران و ائمّهء هدى ( ع ) همگى براى طلب روزى با دست خود كار مىكردند چنان كه در كتاب احكام كسب ذكر شد ، و اگر ترك كسب كار خوبى بود آنها سزاوارتر به آن بودند . امام صادق ( ع ) فرموده است : « كسى كه دنيايش را براى آخرتش و آخرتش را براى دنيايش ترك كند از ما نيست » . « 9 » و نيز آن حضرت از احوال مردى جويا شد عرض كردند : محتاج شده است ، فرمود : « روزها چه مىكند ؟ » ، گفتند : در خانه خدا را عبادت مىكند ، فرمود : « معاش او از كجاست ؟ » گفتند : از يكى از برادرانش . فرمود : « به خدا سوگند آن كه معاش او را مىدهد خدا را بيشتر از او عبادت مىكند . » « 10 » مردى به آن حضرت عرض كرد : در خانه‌اى مىنشينم و نماز مىخوانم ، روزه مىگيرم و پروردگارم را عبادت مىكنم امّا روزى من خواهد رسيد . امام ( ع ) فرمود : « اين يكى از سه شخصى است كه دعايش اجابت نمىشود . » « 11 » در اين باره اخبار بيش از آن است كه شماره و ذكر شود . غزّالى نيز بخشى از آنها را در مواضع خود نقل كرده ، ليكن او در اين موارد به سبب حسن ظنّى كه به پيشينيان داشته و به اين گمان كه همهء اعمالى كه پارسايان آنها انجام داده‌اند و خبرش به او رسيده است و آنها الگو و مقتدايند عقل و كياست او دچار تباهى شده و در همهء اين موارد به راه خطا

--> ( 7 ) كافى ، 5 / 78 ، شمارهء 6 . ( 8 ) كافى ، 5 / 74 ، شمارهء 5 . ( 9 ) الفقيه باب المعايش و المكاسب ، ص 351 ، شمارهء 2 . ( 10 ) كافى ، 5 / 78 ، شمارهء 4 . ( 11 ) التهذيب ، ج 6 ، كتاب المكاسب باب مكاسب ، شمارهء 8 ، كلينى ، كافى ، 5 / 77 ، شمارهء 1 .