قول حقّ تعالى است : هَلْ أَتى عَلَى الْإِنْسانِ حِينٌ مِنَ الدَّهْرِ لَمْ يَكُنْ شَيْئاً مَذْكُوراً ، « 7 » و نيز : وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ . « 8 » يعنى عزيزى است كه هر كس به او پناه برد خوار نمىشود ، و كسى كه به او التجا جويد و در حمايت او درآيد ضايع نمىگردد ؛ و حكيمى است كه از ادارهء كسى كه بر تدبير او توكّل كرده كوتاهى نمىكند ، و فرموده است : إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ عِبادٌ أَمْثالُكُمْ ، « 9 » بيان فرموده كه هر كس جز خداست بنده‌اى مسخّر و حاجتمندى مانند تو است و چگونه ممكن است به دو توكّل كرد . و فرموده است : إِنَّ الَّذِينَ تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لا يَمْلِكُونَ لَكُمْ رِزْقاً فَابْتَغُوا عِنْدَ اللَّهِ الرِّزْقَ وَ اعْبُدُوهُ ؛ « 10 » و نيز : وَ لِلَّهِ خَزائِنُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ لكِنَّ الْمُنافِقِينَ لا يَفْقَهُونَ ؛ « 11 » و نيز : يُدَبِّرُ الْأَمْرَ ما مِنْ شَفِيعٍ إِلَّا مِنْ بَعْدِ إِذْنِهِ . « 12 » و همهء آنچه در قرآن پيرامون توحيد ذكر شده اخطارى است بر قطع توجّه به غير خدا و توكّل بر خداى يگانهء قهّار . امّا اخبار : طبق آنچه ابن مسعود روايت كرده پيامبر خدا فرموده است : « در موسم ( حجّ ) امّتها را به من نشان دادند ؛ ديدم امّتم كوه و دشت را پر كرده است ، از كثرت و هيأت آنها مرا خوش آمد . به من گفته شد : آيا راضى شدى ؟ گفتم : آرى ؛ گفت : با اينها هفتاد هزار كس است كه بىحساب وارد بهشت مىشوند . » از آن حضرت پرسيدند : اى پيامبر خدا ! آنها چه كسانى هستند ؟ فرمود : « آنهايى كه در بدن خود داغ نمىگذارند ، و فال بد نمىزنند ، و افسون نمىكنند ، و بر پروردگارشان توكّل مىكنند . » عكاشة بن محصن برخاست و عرض كرد : اى پيامبر خدا ! دعا كن خداوند مرا از آنان قرار دهد . « پيامبر خدا ( ص ) گفت : بار الها او را از آنان قرار ده » ، و ديگرى برخاست و عرض كرد دعا كن خداوند مرا از آنان قرار دهد ، پيامبر ( ص ) فرمود : « عكاشه بر تو سبقت جست . » « 13 »

--> ( 7 ) دهر / 2 : آيا چنين نيست كه زمانى طولانى بر انسان گذشت كه چيز قابل ذكرى نبود . ( 8 ) انفال / 49 : و هر كس بر خدا توكّل كند ( پيروز مىشود ) خداوند عزيز و حكيم است . ( 9 ) اعراف / 194 : آنهايى را كه غير از خدا مىخوانيد بندگانى همچون خود شما هستند . ( 10 ) عنكبوت / 17 : كسانى را كه غير از خدا پرستش مىكنيد مالك روزى شما نيستند ، روزى را نزد خدا بطلبيد و او را پرستش كنيد . ( 11 ) منافقون / 7 : خزاين آسمانها و زمين از آن خداست ليكن منافقان نمىفهمند . ( 12 ) يونس / 3 : كار ( جهان ) را تدبير مىكند ، هيچ شفاعت كننده‌اى جز به اذن او وجود ندارد . ( 13 ) عراقى گفته است : آن را ابن منيع به سند حسن روايت كرده ، و از حديث ابن عبّاس مورد اتّفاق است .