تفاصيل را در بر مىگيرد اشاره مىكنيم تا روشن شود كه بيشتر آنچه در اين باره ذكر كرده‌اند قاصر از احاطه به تمامى موضوع است . لذا مىگوييم : چيزى كه نسبت به آن زهد ورزيده مىشود داراى اجمال و تفصيل است و تفصيل آن را نيز مراتبى است كه برخى از آنها اقسام زهد را بيشتر روشن مىسازد ، و بعضى انواع اجمال را جامعتر است . امّا درجهء نخست ، اجمال اين است كه انسان از هر چه غير خداست روى گرداند و در همهء آنها حتّى نسبت به وجود خويش بىرغبت و زاهد باشد . درجهء دوم ، اجمال آن كه در هر صفتى كه نفس از آن كامياب مىشود زهد ورزد ، و اين امر همهء خواستهاى طبع را اعمّ از شهوت ، خشم ، كبر و رياست طلبى ، مال و آبرو و جز اينها را شامل مىشود . درجهء سوّم ، اجمال اين است كه در مال و آبرو و اسباب آنها نيز زاهد باشد ، چه همهء لذّتهاى نفس به اين دو بازگشت دارد . درجهء چهارم ، اجمال آن كه در علم و قدرت و دينار و درهم و آبرو نيز زهد ورزد ، زيرا اگر چه اقسام اموال بسيار است ليكن درهم و دينار جامع آنهاست . آبرو نيز اگر چه اسباب فراوانى دارد امّا همهء آنها به علم و قدرت باز مىگردد ، و مقصود من از آن هر علم و قدرتى است كه هدف آنها تملّك دلهاست ، چه معناى جاه يا آبرو تملّك دلها و تسلّط بر آنهاست چنان كه معناى مال تملّك اعيان و قدرت يافتن بر آنهاست . اينك اگر از آنچه گفته شد بگذرى و شرح و توصيفى از اين كاملتر بخواهى ممكن است آنچه بايد در آن زهد ورزيده از حدّ شماره بيرون رود ليكن خداوند متعال هفت تاى آنها را در اين آيه ذكر فرموده است : زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَواتِ مِنَ النِّساءِ وَ الْبَنِينَ وَ الْقَناطِيرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَ الْفِضَّةِ وَ الْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَ الْأَنْعامِ وَ الْحَرْثِ ذلِكَ مَتاعُ الْحَياةِ الدُّنْيا ، « 51 » سپس در آيهء ديگرى آنها را به پنج چيز بازگردانيده و فرموده است : اعْلَمُوا أَنَّمَا الْحَياةُ الدُّنْيا لَعِبٌ وَ لَهْوٌ وَ زِينَةٌ وَ تَفاخُرٌ بَيْنَكُمْ وَ تَكاثُرٌ فِي الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ . « 52 » در آيهء ديگر آنها

--> ( 51 ) آل عمران / 14 : ميل به خواستنيها از زنان و فرزندان و اموال فراوان از زر و سيم و اسبان ممتاز و چهارپايان و كشت در نظر مردم زينت داده شده است اينها سرمايه زندگانى دنيا مىباشند . ( 52 ) حديد / 20 : بدانيد زندگى دنيا تنها بازى و سرگرمى و تجمّل خواهى و تفاخر در ميان شما و افزون طلبى در اموال و فرزندان است .