توبه داده است ، و او پيوسته از گناهش بيمناك و به رحمت پروردگارش اميدوار مىباشد ، و ما نيز نسبت به او همان نظر را داريم كه او نسبت به خودش دارد ، رحمت الهى را برايش خواستار و از مجازات خداوند بر او بيمناكيم . » « 2 » از ابى جعفر امام باقر ( ع ) دربارهء مردى كه حدّ رجم بر او جارى شده بود پرسيدند كه آيا در آخرت نيز بر اين گناه مجازات مىشود ؟ فرمود : « خداوند بخشنده‌تر از آن است . » « 3 » تقسيم سوّم : بدان گناهان به صغيره و كبيره تقسيم مىشوند ، و اختلاف مردم در اين مورد زياد است برخى گفته‌اند : گناه صغيره وجود ندارد بلكه گناه مخالفت با خداست و همه كبيره هستند . امّا اين قول ضعيف است ، چه خداوند متعال فرموده است : إِنْ تَجْتَنِبُوا كَبائِرَ ما تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئاتِكُمْ « 4 » ، و نيز الَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبائِرَ الْإِثْمِ وَ الْفَواحِشَ إِلَّا اللَّمَمَ « 5 » . پيامبر خدا ( ص ) فرموده است : « نمازهاى پنجگانه و نماز جمعه كفّارهء گناهان ميان آنها تا جمعهء ديگر است و اين در صورتى است كه از گناهان كبيره دورى جسته باشد » ؛ و در عبارت ديگرى آمده است : « كفّارهء گناهان ميان آنها به جز كباير است . » « 6 » در روايت عبد اللّه بن عمرو بن عاص آمده كه پيامبر ( ص ) فرموده است : « كباير شرك به خدا ، عقوق پدر و مادر ، قتل نفس و سوگند دروغ است . » « 7 » اصحاب و تابعين در تعداد گناهان كبيره اختلاف كرده‌اند . برخى آنها را چهار و بعضى هفت و برخى نه و بعضى يازده و برخى بالاتر دانسته‌اند . ابو طالب مكّى گفته است : تعداد كباير هفده است من آنها را از اخبار استخراج كرده‌ام « 8 » ، و همهء آنچه از اقوال صحابه به دست مىآيد اين است كه چهار فقره از اين گناهان در دل است كه عبارتند از :

--> ( 2 ) همان مأخذ ، ج 2 ، ص 443 . ( 3 ) همان مأخذ . ( 4 ) نساء 31 / : اگر از گناهان كبيره‌اى كه از آن نهى شده‌ايد دورى كنيد گناهان ( كوچك ) شما را مىپوشانيم . ( 5 ) نجم 33 / : همانها كه از گناهان كبيره و اعمال زشت جز گناهان صغيره دورى مىكنند . ( 6 ) سنن ترمذى ، ج 2 ، ص 14 از حديث ابو هريره و آن را حديث حسن شمرده است . ( 7 ) صحيح بخارى ، ج 7 ، ص 171 . ( 8 ) مجمع الزوائد ، ج 1 ، ص 103 .