نيازمندان باقى مىگذاشتند و اين بدان سبب نبود كه دلشان به دوستى يا دشمنى با آب مشغول باشد . خزاين زمين را به پيامبر خدا ( ص ) و برخى از اصحاب او عرضه كردند ، آنها را گرفتند و در محلّهاى خود قرار دادند و از آنها نگريختند ، چه در نظر آنها آب و مال و زر و سنگ يكسان بود . و آنچه دربارهء امتناع آنها نقل گرديده يا از كسى روايت شده كه بيم داشته است اگر مال را بگيرد او را بفريبد و دلش را مقيّد كند و به شهوتها بكشاند و اين حال افراد ضعيف است و ناگزير دشمنى با مال و فرار از آن نسبت به آنها كمال است بلكه اين حكم همهء مردم است چه همهء آنها ضعيفند جز پيامبران و اولياى الهى . و يا امتناع آنها از كسى نقل شده كه قوىّ و كامل است ليكن از گرفتن مال اظهار گريز و نفرت كرده تا خود را در درجهء ضعيفان قرار داده و آنها در ترك مال به او تأسّى جويند ، زيرا اگر در گرفتن به او اقتدا كنند نابود مىشوند . او مانند مرد جادوگرى است كه در برابر فرزندانش از مار مىگريزد و اين به سبب ضعف او نيست بلكه بدين جهت است كه مىداند اگر مار را در برابر چشم فرزندانش بگيرد آنان نيز همين كه مار را ديدند آن را مىگيرند و هلاك مىشوند . به روش ضعيفان رفتار كردن براى پيامبران و اوليا و عالمان امرى ضرورى است . اكنون دانستى كه مراتب فقر شش است و بالاترين آنها رتبهء مستغنى است سپس به ترتيب زاهد ، راضى ، قانع و پس از اينها حريص است . مىگويم : بلكه دانستى كه مراتب بيش از پنج نيست زيرا مرتبهء راضى و مستغنى يكى است . غزّالى مىگويد : نام فقر بر همين پنج دسته اطلاق مىشود ، ليكن مستغنى را به اين معنا فقير ناميدن دليلى ندارد ، و اگر فقير گفته شود به معناى ديگرى است و آن اين است كه او مىداند در همهء امور خود عموما و در بقاى بىنيازى او از مال خصوصا فقير و نيازمند خداوند متعال است و اطلاق نام فقير به او مانند نام عبد است بر كسى كه خود را بنده مىشناسد و بدان اقرار دارد ، چه اطلاق آن به چنين بنده‌اى سزاوارتر از اطلاق آن به غافلان و از خدابيخبران است اگر چه نام عبد بر همهء خلق تعميم دارد . نام فقير نيز عموميّت دارد ليكن كسى كه خود را به خداوند فقير و محتاج مىداند به اطلاق اين نام سزاوارتر از ديگران است . بنابراين واژهء فقير ميان اين دو معنا مشترك است و هر گاه اين اشتراك را بدانى خواهى دانست كه قول پيامبر خدا ( ص ) كه فرموده است : « از فقر به تو