إِنَّنا نَخافُ أَنْ يَفْرُطَ عَلَيْنا أَوْ أَنْ يَطْغى « 80 » خداوند فرمود : لا تَخافا إِنَّنِي مَعَكُما أَسْمَعُ وَ أَرى . « 81 » با اين همه هنگامى كه ساحران سحر خود را به كار گرفتند موسى ( ع ) را ترسى فرا گرفت ، چه از مكر خدا و پوشيده بودن امر بر خود ايمن نبود تا آنگاه كه دوباره به او ايمنى بخشيد و به وى گفته شد : لا تَخَفْ إِنَّكَ أَنْتَ الْأَعْلى . هيچ بشرى را توانايى آن نيست كه بر كنه صفات بارى تعالى وقوف يابد ، و كسى كه قصور معرفت خود را در احاطه بر كنه امور شناخته و حقيقت معرفت را دانسته است ناچار ترس او از خداوند زياد مىشود . از اين رو هنگامى كه به عيسى ( ع ) گفته شد : أَ أَنْتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِي وَ أُمِّي إِلهَيْنِ مِنْ دُونِ اللَّهِ ، « 82 » پاسخ داد : إِنْ كُنْتُ قُلْتُهُ فَقَدْ عَلِمْتَهُ تَعْلَمُ ما فِي نَفْسِي وَ لا أَعْلَمُ ما فِي نَفْسِكَ ، « 83 » و گفت : إِنْ تُعَذِّبْهُمْ فَإِنَّهُمْ عِبادُكَ وَ إِنْ تَغْفِرْ لَهُمْ . . . . « 84 » و كار را به مشيّت خداوند واگذار كرد و خود را بكلّى از ميانه خارج ساخت ، زيرا مىدانست كه چيزى در اختيار او نيست و همهء امور به اراده و خواست خداوند وابسته است ؛ وابستگى كه از حدّ معقولات و عادات بشرى فراتر است و با قياس و حدس و پندار نمىتوان دربارهء آن حكم كرد چه رسد به آن كه بتوان به واقع و يقين رسيد و اين همان چيزى است كه دلهاى عارفان را پاره پاره كرده و جز تسليم و بررسى اسباب آشكارى كه بر دل و اعضا ظاهر مىشود براى فهم سابقه‌اى كه از ما پنهان است راهى نيست ، چه كسى كه اسباب شرّ براى او فراهم شده و ميان او و اسباب خير حايل ايجاد گرديده و پيوند او با دنيا استحكام يافته مانند اين است كه بتحقيق سرّ سابقه‌اى كه در آن بر او رقم شقاوت زده‌اند بر وى آشكار شده است ، چه براى هر كسى چيزى را كه جهت آن آفريده شده است ميسّر ساخته‌ايد . و اگر همهء نيكيها براى كسى ميسّر شود ، و دل او بكلّى از دنيا منقطع گردد ، و در ظاهر و باطن رو به سوى خدا آورد اين امر مقتضى تخفيف خوف خواهد بود به شرط آن كه بتوان به دوام آن اطمينان كرد ، ليكن خطر سوء عاقبت و دشوارى پايدارى بر اين حالت آتش خوف را

--> ( 80 ) طه / 45 : ( موسى و هارون ) گفتند : پروردگارا مىترسيم او بر ما پيشى گيرد يا سركشى كند . ( 81 ) طه / 46 : فرمود : نترسيد من با شما هستم ( همه چيز را ) مىشنوم و مىبينم . ( 82 ) مائده / 116 : آيا تو به مردم گفتى كه من و مادرم را دو معبود غير از خدا انتخاب كنيد ؟ ( 83 ) مائده / 116 : اگر چنين سخنى گفته باشم تو آن را مىدانى ، تو از آنچه در روح و جان من است آگاهى و من از آنچه در ذات ( پاك ) توست آگاه نيستم . ( 84 ) مائده / 118 : اگر آنها را مجازات كنى بندگان تواند و اگر آنها را ببخشى توانا و حكيمى .