گشودن دست يا بسط يد كنايه از طلب توبه است ، و پس از طلب پذيرش است و بسا پذيرنده‌اى كه طالب نيست ليكن هر طالبى پذيرنده است . فرموده است : « اگر آن قدر گناه كنيد كه به آسمان برسد سپس پشيمان شويد خداوند توبهء شما را مىپذيرد : « 49 » و نيز : « همانا بنده گناهى مرتكب مىشود و به سبب آن وارد بهشت مىگردد ، عرض شد : اى پيامبر خدا ، اين چگونه ممكن است ؟ فرمود : گناهش پيوسته در برابر چشمانش قرار دارد ، در حالى كه توبه كرده و از آن گريزان است پس به همين گونه است تا آنگاه كه وارد بهشت شود . » « 50 » و نيز : « كفّارهء گناه پشيمانى است . » « 51 » و نيز : « توبه كنندهء از گناه مانند بىگناه است . » « 52 » روايت شده است : « يك تن حبشى عرض كرد : اى پيامبر خدا ! من كارهاى زشتى را انجام مىداده‌ام ، آيا براى من توبه‌اى هست ؟ پيامبر ( ص ) فرمود : آرى ، حبشى گفت : توبه كردم پس از آن پشت كرد و رفت سپس بازگشت و عرض كرد : اى پيامبر خدا ! آيا به هنگامى كه من آن كارهاى زشت را انجام مىدادم خداوند مرا مىديد ، فرمود : آرى ، حبشى : فريادى زد و جان از تنش بيرون رفت . » « 53 » روايت شده است : « هنگامى كه خداوند عزّ و جلّ ابليس را لعن فرمود و از درگاه خود راند شيطان درخواست مهلت كرد ، خداوند تا روز قيامت به او مهلت داد . شيطان گفت : خداوندا به عزّتت سوگند كه تا روح در تن فرزند آدم است از دل او بيرون نخواهم رفت . خداوند فرمود : به عزّت و جلال خودم سوگند تا روح در بدن اوست باب توبه را بر روى او نمىبندم » . « 54 »

--> ( 49 ) ابن ماجه ، شماره 4248 و سند آن حسن است . ( 50 ) الزهد ، ابن مبارك از حسن به طور مرسل ، الجامع الصيغه . ( 51 ) احمد ، طبرانى ، الغيب بيهقى از حديث ابن عباس . ( 52 ) ابن ماجه شماره 4250 پيش از اين ذكر شده است . ( 53 ) عراقى گفته است : مأخذ براى آن نيافتم . ( 54 ) ابو يعلى و حاكم ، ج 4 ، ص 216 ، با الفاظ ديگرى از حديث ابى سعيد و آن را صحيح دانسته است .