شكر به طور قطع تابع شناخت نعمت است ، و كسى كه اعتقاد ندارد ثواب مصيبت بزرگتر از مصيبت است غير قابل تصوّر است كه بتواند بر مصيبت شكر كند . حكايت شده است كه مردى اعرابى ابن عبّاس را بر فوت پدرش تسليت داد و گفت : اصبر نكن بك صابرين فإنّما * صبر الرعيّة بعد صبر الرّأس « 11 » خير من العبّاس أجرك بعده * و اللّه خير منك للعبّاس « 12 » ابن عبّاس گفت : هيچ كس بهتر از اين به من تسليت نگفته است . اخبار وارد دربارهء صبر بر مصيبتها بسيار است . پيامبر خدا ( ص ) فرمود : « خداوند خير هر كس را بخواهد به او مصيبت مىرسد ؛ « 13 » و نيز از آن حضرت نقل شده كه : « خداوند فرموده است : هر گاه به سوى يكى از بندگانم مصيبتى در تن يا مال يا فرزندش روانه كنم و او آن را با صبر جميل پذيرا شود شرم دارم كه در روز رستاخيز براى او ميزانى نصب و يا ديوانى باز كنم . » « 14 » و نيز فرموده است : هر بنده‌اى كه به او مصيبتى برسد ، و طبق آنچه خداوند دستور داده است بگويد : إنّا للّه و إنّا إليه راجعون اللّهم آجرني في مصيبتى و أعقبنى خيرا منها « 15 » خداوند همان را درباره‌اش انجام مىدهد . و نيز خداوند فرموده است : « كسى كه چشمانش را از او بگيرم پاداشش هميشه بودن در سراى من و نظر كردن بر رخسار من است . » « 16 » روايت شده است مردى عرض كرد : اى پيامبر خدا ! مالم رفته و تنم رنجور شده است ، پيامبر ( ص ) فرمود : « در بنده‌اى كه مالش نرود و تنش رنجور نشود خيرى نيست . هر گاه خداوند بنده‌اى را دوست بدارد او را گرفتار مىكند و چون گرفتارش كرد به او شكيبايى مىبخشد » ؛ « 17 » و نيز فرموده است :

--> ( 11 ) شكيبا باش تا ما به تو شكيبا باشيم . چه صبر رعيّت پس از صبر سران است ( 12 ) پاداش تو پس از عبّاس بهتر از عبّاس است . و خداوند براى عبّاس بهتر از تو است ( 13 ) صحيح بخارى 7 / 149 ، كتاب الطّب ، ج 5 . ( 14 ) ترمذى از حديث انس به سندى ضعيف ، الجامع الصّغير ، باب قاف ، 2 / 83 . ( 15 ) صحيح مسلم 3 / 38 از حديث امّ سلمه . يعنى : ما براى خداييم و به سوى او باز مىگرديم ، بار خدايا ! در اين مصيبت به من مزد ده و پاداشى بهتر از آن به من عطا كن . ( 16 ) صحيح بخارى نظير آن ، مسند احمد از حديث انس و پيش از اين ذكر شده است . الحليه ابو نعيم ، الكبير طبرانى از عرباض همگى با سند صحيح ، الجامع الصّغير . ( 17 ) كتاب المرض و الكفّارات ابن ابى الدّنيا از حديث ابى سعيد خدرى ، المغنى .