خون غليظ مىشود و از رگها بيرون نمىآيد ؛ و چون آب از آن جدا شود خون از فضولات سه‌گانه تصفيه شده و از هر چه موجب تباهى غذا مىشود پاك مىگردد . سپس خداوند متعال از جگر رگهايى بر آورده و آنها را به اقسامى تقسيم كرده و از هر قسمى شاخه‌هايى منشعب ساخته و آنها را در تمامى بدن از فرق تا قدم و از ظاهر تا باطن پراكنده كرده كه خون صاف و زلال در آنها جريان مىيابد و به ديگر اعضا حتّى مويرگها مىرسد ، و اينها مانند رگهايى است كه در برگهاى درختان وجود دارد و به چشم ديده نمىشوند و غذا از آنها ترشّح كرده به ديگر اجزا مىرسد . اگر به مراره يا زهره آفتى برسد خون فاسد مىشود و بيماريهاى صفراوى مانند يرقان و آبله ريزه و باد سرخ پديد مىآيد ؛ و اگر به طحال آسيب وارد شود و خلط سودا را جذب نكند بيماريهاى سوداوى از قبيل بهق ( لك و پيسى ) و خوره و ماليخوليا و جز اينها در بدن به وجود مىآيد ، و اگر آب به سمت كليه دفع نشود استسقا و جز اينها بروز مىكند . سپس حكمت آفريدگار حكيم را بنگر كه چگونه منافع اين فضولات پست سه‌گانه را مرتّب ساخته است : امّا مراره يا زهره با يك گردن خود تفاله‌هاى غذا را جذب و با گردن ديگر آنها را به سوى روده‌ها دفع مىكند تا در آنها رطوبتى لغزاننده حاصل شود و در روده‌ها سوزشى پديد مىآيد كه آنها را براى دفع به حركت در مىآورد . سپس فشرده مىشوند تا تفاله‌ها بلغزند و دفع شوند و زردى تفاله‌ها به همين سبب است . امّا طحال يا سپرز مواد را از حال خود دگرگون مىكند به طورى كه در آنها ترشى و انقباض پديد مىآيد و هر روز مقدارى از آنها را به دهانهء معده روانه مىكند تا با ترشى آنها اشتها را تحريك و بيدار سازد و آن را برانگيزاند و باقى را با تفاله‌ها بيرون مىكند . امّا كليه از آب خون تغذيه مىكند و باقى را به مثانه مىفرستد . ما براى بيان نعمتهاى خداوند در اسبابى كه براى خوردن آماده فرموده به همين اندازه بسنده مىكنيم و اگر بخواهيم نياز جگر را به دل و دماغ ، نياز هر يك از اعضاى رئيسه را به ديگرى ، كيفيّت انشعاب رگهاى جهنده را از دل به سوى ديگر اعضا كه به واسطهء آنها روح به بدن مىرسد ، چگونگى انشعاب اعصاب از دماغ به ديگر اجزاى بدن كه به واسطهء آنها حسّ پديد مىآيد ، چگونگى انشعاب رگهاى ساكن از جگر به سوى اجزاى ديگر بدن كه به واسطهء آنها غذا به تن مىرسد ، سپس چگونگى تركيب اعضا و