حسد بدينسان تعبير فرموده است : وَ قالُوا لَوْ لا نُزِّلَ هذَا الْقُرْآنُ عَلى رَجُلٍ مِنَ الْقَرْيَتَيْنِ عَظِيمٍ ، « 36 » و نيز فَقالُوا أَ بَشَراً مِنَّا واحِداً نَتَّبِعُهُ « 37 » اينها چيزهايى است كه دل را كور مىكند و مانع پذيرش هدايت مىشود . دوم هدايتى است كه وراى هدايت عامّ و عبارت از اين است كه خداوند بنده‌اش را بدين هدايت در حالات مختلف كمك مىكند و آن ثمرهء مجاهده است ، چنان كه فرموده است : وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا ؛ « 38 » و مراد در آيهء : وَ الَّذِينَ اهْتَدَوْا زادَهُمْ هُدىً « 39 » همين هدايت است . سوّم هدايتى است كه وراى هدايت دوم است و آن نورى است كه در عالم نبوّت و ولايت پس از مجاهدهء كامل مىتابد و به وسيلهء آن به چيزى هدايت مىشوند كه عقل به آن راه نمىيابد ، عقلى كه با آن تكليف حاصل مىشود و امكان فراگيرى علوم بدان ميسّر مىگردد ؛ و آن هدايت مطلق است و آنچه جز آن است حجاب و مقدّمات مىباشد . همان هدايت است كه خداوند آن را به خود نسبت داده و به اين شرافت مخصوص گردانيده و فرموده است : قُلْ إِنَّ هُدَى اللَّهِ هُوَ الْهُدى * ، « 40 » هر چند همه چيز از آن خدا و از سوى اوست ؛ و نيز همان است كه آن را حيات و زندگى ناميده و فرموده است : أَ وَ مَنْ كانَ مَيْتاً فَأَحْيَيْناهُ وَ جَعَلْنا لَهُ نُوراً يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ ؛ « 41 » و نيز : أَ فَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ فَهُوَ عَلى نُورٍ مِنْ رَبِّهِ . « 42 » امّا رشد و مقصود ما از آن عنايت الهى است ، هنگامى كه انسان رو به مقاصد خود

--> ( 36 ) زخرف / 31 : و گفتند : چرا اين قرآن بر مرد بزرگى ( مرد ثروتمندى ) از اين دو شهر ( مكّه و طائف نازل نشده است ؟ ( 37 ) قمر / 24 : و گفتند : آيا ما از بشرى از جنس خود پيروى كنيم ؟ ( 38 ) عنكبوت / 69 : و آنها كه در راه ما ( با خلوص نيّت ) جهاد كنند قطعا هدايتشان خواهيم كرد و خدا با نيكوكاران است . ( 39 ) محمّد ( ص ) / 17 : كسانى كه هدايت يافته‌اند خداوند بر هدايتشان مىافزايد . ( 40 ) بقره / 120 : بگو هدايت تنها هدايت الهى است . ( 41 ) انعام / 122 : آيا كسى كه مرده بود سپس او را زنده كرديم و نورى برايش قرار داديم كه با آن در ميان مردم راه برود . . . ( 42 ) زمر / 22 : آيا كسى كه خدا سينه‌اش را براى اسلام گشاده كرده و بر فراز مركبى از نور الهى قرار گرفته ( همچون كوردلانى است كه نور هدايت به قلبشان راه نيافته است ) .