بايد پيوسته ادامه داشته باشد و چيزى جز مرگ آن را قطع نكند . داروى صبر و آنچه براى صبر كردن مىتوان از آن كمك گرفت ( 1 ) بدان آن كه درد را فرستاده دارو را نيز فرستاده و وعدهء شفا داده است و صبر اگر چه دشوار يا ممتنع است ليكن با معجون علم و عمل به دست آوردن آن ممكن است . علم و عمل دو عنصر به هم آميخته‌اند كه تمامى داروهاى بيماريهاى قلب از آنها تركيب يافته است ، ليكن هر بيمارى به علم و عملى خاصّ خود نيازمند است ؛ از اين رو همان گونه كه صبر اقسام مختلفى دارد علل مانع از آن نيز داراى اقسام مختلفى است ، و با اختلاف علل علاج و درمان نيز مختلف مىشود ، زيرا معناى علاج ضدّ علّت و بر كندن ريشه‌هاى آن است ، و چون بيان اين مطلب به گفتارى دراز نياز دارد ، تنها با چند مثال راه درمان را نشان مىدهيم و بدان بسنده مىكنيم و مىگوييم : هر گاه فى المثل در برابر شهوت مباشرت نيازمند صبر باشد بدين سبب است كه اين شهوت بر او چيره شده به طورى كه مالك فرج خود نيست و اگر مالك آن باشد مالك چشمش نيست و اگر مالك چشمش باشد مالك دل و نفس خود نيست ، زيرا پيوسته نفس او از موارد شهوت با او سخن مىگويد ، و او را از مداومت در ذكر و فكر و اعمال شايسته باز مىدارد . پيش از اين گفته‌ايم كه صبر عبارت از كشتى گرفتن انگيزهء دين با انگيزهء هوس است و هر يك از دو كشتى گير مىخواهد بر ديگرى غلبه كند و ما در اين ميان راهى نداريم جز اين كه طرفى را كه خواهان پيروزى آنيم تقويت كنيم تا مقام برتر را بيابد و طرف ديگر ضعيف و ناتوان گردد . در اين مورد بر ما لازم است كه انگيزهء دين را نيرومند و انگيزهء شهوت را ناتوان سازيم ، راه تضعيف انگيزهء شهوت منحصر در سه امر است : 1 - به مادّه و منشأ قوّت آن كه غذاهاى لذيذ و تحريك كنندهء شهوت است از حيث نوع و كثرت آن بنگريم و ناچار بايد با گرفتن روزهء دايمى سرچشمهء آن را خشك گردانيم ، و براى افطار به خوراكى كه از نظر او اندك و از حيث جنس ضعيف باشد اكتفا كنيم و از گوشت و خوراكهاى شهوت برانگيز دورى جوييم . 2 - قطع اسبابى كه در حال شهوت برانگيز است زيرا شهوت با نظر كردن به موارد آن برانگيخته مىشود ، چه نگاه دل را تحريك و دل شهوت را به حركت در مىآورد ، و قطع اسباب شهوت با عزلت و احتراز از جاهايى كه چشم بر صورتهاى زيبا و دل انگيز مىافتد