الفيض الكاشاني

15

راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )

آميختگى است ، و از ريشهء نصح گرفته شده است گفتار خداوند كه فرموده است : إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَ يُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ « 7 » و قول پيامبر ( ص ) كه فرموده است : « توبه كننده دوست خداست و كسى كه از گناه توبه كند مانند كسى است كه هيچ گناهى نكرده است » « 8 » دليل فضيلت توبه است . پيامبر ( ص ) فرموده است : « همانا خداوند به سبب توبهء بندهء مؤمن خود شادمان‌تر از مردى است كه در زمينى بىآب و علف فرود آيد ، و شتر سوارىاش كه حامل آب و خوراك اوست در كنارش باشد ، در اين هنگام او سر بر زمين مىگذارد ، و مدّت كوتاهى به خواب مىرود ، پس از آن بيدار مىشود ، و مىبيند شتر با باروبنه‌اش رفته است ، به جستجوى آن مىپردازد تا آنگاه كه گرما و تشنگى يا آنچه خدا برايش خواسته است بر او سخت شود مىگويد : به جايى كه بودم باز مىگردم و مىخوابم تا بميرم ، پس سرش را روى بازويش مىگذارد تا مرگش فرا رسد ، امّا چون از خواب بيدار مىشود شترش را با آب و باروبنه‌اش در كنار خود مىبيند ، و به يقين خرسندى خداوند از توبهء بندهء مؤمن از خوشحالى اين مرد به سبب مشاهدهء شتر و باروبنه‌اش بسيار زيادتر است » . « 9 » در برخى از روايات است كه : اين مرد هنگامى كه بخواهد خدا را شكر گويد از كثرت خوشحالى بگويد : من پروردگار تو و تو بندهء منى . » « 10 » روايت شده است : « هنگامى كه خداوند توبهء آدم را پذيرفت ، فرشتگان به او تهنيت گفتند ، و جبرائيل و ميكائيل بر او فرود آمدند و گفتند : اى آدم ، از اين كه خداوند توبه‌ات را پذيرفته است چشمانت روشن باد . آدم گفت : اى جبرئيل اگر پس از اين توبه مرا پرسشى باشد اين است كه جايگاه من كجاست . خداوند به او وحى فرمود : اى آدم تو براى فرزندانت رنج و تعب را به ارث گذاشتى و من توبه را براى آنها ميراث قرار داده‌ام .

--> ( 7 ) بقره / 222 : خداوند توبه كنندگان را دوست مىدارد ، و پاكان را نيز دوست مىدارد . ( 8 ) بخش نخست اين حديث را ابن ابى الدّنيا در كتاب التّوبه ، ابو الشيخ در كتاب الثّواب از حديث انس با سند ضعيفى بدين گونه نقل كرده است كه : خداوند جوان توبه كار را دوست مىدارد . المغنى سن بن ، ماجه بخشى از اين حديث با الفاظى ديگر به شمارهء 4250 ، الكبير طيرانى به سند صحيح ، مجمع الزوائد ، ج 10 ، ص 200 . ( 9 ) صحيح مسلم ، ج 8 ص 92 از حديث عبد اللّه بن مسعود . ( 10 ) صحيح مسلم ، ج ، 8 ص 92 از حديث انس .