ناقص است . پيامبر ( ص ) فرمود : « عزّت مؤمن بىنيازى او از مردم است » . « 59 » بنابراين در قناعت احترام و عزّت است . از اين رو گفتهء شده : از هر كس خواهى بىنياز باش تا مانند او باشى ، و به هر كس خواهى محتاج باش تا اسيرش شوى ، و به هر كس بخواهى نيكى كن تا فرمانروايش باشى . چهارم آن كه در برخوردارى يهود ، نصارا ، مردمان پست ، نادانان كرد و عربهاى بيابانى و بىدينان و نابخردان ، از نعمتهاى دنيا زياد بينديشد سپس در حالات پيامبران و اولياى خدا و به هيأت صحابه و تابعين بنگرد ؛ و سخنان آنها را بشنود و احوال آنان را مطالعه كند ؛ و عقل خود را مخيّر سازد ميان اين كه شبيه پست‌ترين مردم شود يا به عزيزترين طبقات مردم در نزد خدا تأسّى جويد ، تا بدان وسيله صبر بر تنگناهاى زندگى و قناعت به كم بر او آسان شود . چرا كه اگر منظور وى از نعمتهاى خوردنى سير كردن شكم باشد الاغ بيش از او مىخورد و اگر از نعمت آميزش با زنان لذّت ببرد خوك در درجه‌اى برتر از اوست ، و اگر به پوشاك و اسبان سوارى آراسته شود در ميان يهود و نصارا كسانى هستند كه در درجه بالاترى قرار دارند و اگر به كم قناعت كند و به آن خشنود باشد درجه‌اى دارد كه فقط انبيا و اولياى خدا با او شريكند . پنجم آن است كه خطر گردآورى مال را درك كند ، چنان كه در آفتهاى مال نقل كرديم و گفتيم در مال بيم دزدى و غارت و هدر رفتن وجود دارد و انسان تهيدست از امنيت و آسودگى برخوردار است . علاوه بر آفات مال در اين بينديشد كه روز قيامت تا پانصد سال از در بهشت رانده مىشود ، چرا كه هرگاه به مقدار كفايت قناعت نكند در

--> ( 59 ) اين حديث را حاكم در مستدرك ، ج 4 ، ص 325 ، روايت كرده و سندهايش را صحيح دانسته است و ابو الشيخ در كتاب الثواب و ابو نعيم در الحليه ، همگى از حديث سهل بن سعد روايت كرده‌اند كه جبرئيل آن را در ضمن حديثى به پيامبر ( ص ) گفت ، در اين حديث زفر بن سليمان از محمّد بن عينيه نقل كرده و هر دو ( از نظر اعتبار ) مورد اختلافند و قضاعى در مسند الشهاب آن را از قول پيامبر ( ص ) قرار داده ، چنان كه در المغنى آمده است .