الفيض الكاشاني
479
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )
بعضى از آنها هرگاه يكى با اغراضشان مخالفت ورزد پردهء آبرويش را مىدرند ، غرور اين گروه آشكار است . داستان آنها داستان پيرزنى است كه بشنود پهلوانان و شجاعان جنگجو در دفتر اسم مىنويسند و به هر كدامشان قطعه زمينى از زمينهاى مملكت مىدهند . پس مشتاق شود كه براى او نيز ملكى اختصاص دهند و زرهى بپوشد و كلاه خودى بر سر نهد ، و اشعارى كه شجاعان به عنوان رجز مىخوانند بياموزد و با نغمههاى آنان تكرار كند تا بر او آسان شود و چگونگى تكبّر آنها را در ميدان نبرد بياموزد و نيز دست تكان دادن را و تمام شمايل آنها را در لباس و گفتار و حركات و سكنات فراگيرد . آنگاه به ميدان نبرد روى بياورد تا نام خود را در ديوان شجاعان ثبت كند و چون به لشكرگاه برسد به ديوان عرض وارد شود و امر شود كه كلاه خود و زره از او بردارند تا به زير آن نظر شود و در مبارزه با بعضى شجاعان آزموده شود تا اندازهء رنج او در شجاعت شناخته شود ، چون كلاه خود و زره از او برداشته شود ناگاه ببينند پيرزنى ناتوان و زمينگير است كه طاقت حمل زره و كلاهخود را ندارد و به او بگويند : آيا آمدهاى تا شاه را ريشخند كنى و حضّار مجلس او را با مشتبه ساختن امر بر آنها نادان شمارى ؟ ! او را به سبب بىعقلى دستگير كنيد و در برابر پيلان بيفكنيد . پس در برابر فيل افكنده شود . حال مدّعيان تصوّف در قيامت اينچنين است هرگاه پرده از روى آنها برداشته شود و آنان را در برابر قاضى بزرگ ( خدا ) كه به هيأت و جامهء چند تكّه نمىنگرد بلكه به باطن دل مىنگرد قرار دهند . گروه ديگرى هستند كه غرورشان بيش از گروه قبل است ، زيرا بر آنها دشوار است كه در بدى لباس و خشنودى به كمتر به صوفيان تأسّى جويند و مىخواهند به صوفىگرى تظاهر كنند و چارهاى هم ندارند كه به لباس و هيأت آنان درآيند ، از اين رو لباس خزّ و ابريشم را رها كرده و در طلب جامههاى چند تكّهء گرانبها و شلوار نازك چاكران و سجّادههاى رنگين برآيند و جامههايى بپوشند كه از خزّ و ابريشم گرانتر است ، و با اين