الفيض الكاشاني
409
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )
ديگر پيشوايان گذشته ، چنان كه در چند جاى كتاب اين مطلب را دانستهايد . غزالى گويد : بايد از تمام آنچه در كتاب و سنّت آمده بدون جستجو و كنجكاوى و پرسش تفصيلى پيروى كند ، بلكه بگويد : ايمان آورديم و تصديق كرديم ؛ و به تقوا و پرهيز از گناهان و ادا كردن عبادات و مهربانى به مسلمين و ديگر اعمال سرگم شود . پس اگر در مذهبها و بدعتها و تعصّب ورزيدن در عقايد غور و تعمّق كند از جايى كه نمىداند هلاك مىشود . اين است شايستهء كسى كه تصميم دارد در تمام عمرش به چيزى جز علم مشغول شود . امّا كسى كه تصميم گرفته خود را براى تحصيل علم مجهّز كند نخستين كار مهمّش شناختن دليل و شروط آن است و اين از امورى است كه زمان زيادى مىطلبد ، و رسيدن به شناخت و يقين در بيشتر مطالب دشوار است و جز نيرومندانى كه به نور خداى متعال تأييد شدهاند كسى بر آن قدرت ندارد و اين چنين فردى براستى كمياب است . بنابراين مصونيّت از گمراهى را از خدا درخواست مىكنيم و از فريب خوردن به خيالات جاهلان به او پناه مىبريم . اين است پايان كتاب نكوهش تكبّر و عجب از بخش مهلكات حجّة البيضاء فى تهذيب الاحياء و به خواست خدا پس از آن كتاب نكوهش غرور خواهد آمد . و ستايش در آغاز و انجام و در ظاهر و باطن ويژهء خداوند است .