است ، تا آنجا كه بعضى از انواع ريا مانند حركت مورچه است و بعضى پنهان‌تر از حركت مورچه و ريايى كه پنهان‌تر از حركت مورچه است درك نمىشود ، مگر آن كه انسان سخت مراقبت كند و درك نمىشود مگر پس از آن كه تلاش بسيار كند . « 130 » بنابراين چگونه آدمى بدون توجه و مواظبت قلب و امتحان نفس و جستجو در نيرنگهاى آن مىتواند طمع به درك و فهم آن داشته باشد ؟ مواردى كه بايد مريد در حال عمل عبادى قبل و بعد آن قلب خود را به آن ملزم سازد ( 1 ) بايد بدانيم سزاوارترين چيزى كه لازم است مريد قلب خود را در ساير اوقات بدان ملزم سازد اين است كه در تمام عباداتش به علم خدا قناعت كند ، و تنها كسى به علم خدا قناعت مىكند كه از خدا مىترسد و به او اميد دارد . اما كسى كه از ديگران مىترسد و به ديگران اميد مىبندد مىخواهد كه آنها از حالات خوب او آگاه شوند ؛ بنابراين اگر در اين درجه قرار گرفت بايد قلب خود را ملزم سازد كه از نظر عقل و ايمان آگاهى مردم از حالات خويش را ناخوشايند بداند ، زيرا اگر چنين نكند در معرض خشم خدا قرار خواهد گرفت و لازم است در هنگام عبادتهاى سخت و مهمّ كه جز او ديگرى بر آن قادر نيست مواظب قلب خود باشد ؛ زيرا ممكن است نفس در آن هنگام بر اظهار عمل حريص شود

--> ( 130 ) در احياء العلوم آمده « وليته ادرك بعد بذل المجهود » .