آنها را نيز دوست بدارد ، در حالى كه مردى به پيامبر ( ص ) عرض كرد : مرا به كارى راهنمايى فرما كه خدا و مردم مرا بر انجام آن كار دوست بدارند . فرمود : « به دنيا بىميل باش تا خدا تو را دوست بدارد و اين مال بىارج دنيا را به طرف مردم بينداز تا تو را دوست بدارند . » « 113 » مىگوييم : اين كه دوست بدارى مردم تو را دوست بدارند گاهى مباح و گاه ستوده و گاه نكوهيده است . ستوده آن است كه دوستى مردم را بخواهى تا از آن پىببرى كه خدا تو را دوست دارد ، زيرا خداى متعال هر گاه بنده‌اى را دوست بدارد محبت او را در دل بندگان خود جاى مىدهد . نكوهيده اين است كه دوست بدارى مردم حج و جهاد و نماز و بندگى تو را بستايند و دوست بدارند زيرا اين كار اجرت خواستن بر عبادت خدا در دنيا علاوه بر ثواب خداست . مباح آن است كه دوست بدارى مردم تو را در برابر صفات ستوده دوست بدارند نه در برابر عبادتهاى ستودهء معيّن ، بنابراين چنين دوستى مانند دوست داشتن مال است ، زيرا مالكيّت بر دلها وسيله‌اى براى رسيدن به هدفهاست ، چنان كه مالكيّت اموال نيز چنين است پس تفاوتى با هم ندارند . ترك عبادات از بيم ريا و داخل شدن در آفتها ( 1 ) بايد دانست كه بعضى از مردم عمل را از بيم آن كه ريا شود ترك مىكنند و اين اشتباه و مطابق خواستهء شيطان است ، بلكه حق در ترك اعمال و ترك نكردن آن از بيم آفتها مواردى است كه بيان مىكنيم : و آن موارد اين است كه عبادات تقسيم مىشود به عبادتى كه در خود آن لذّتى نيست مانند نماز ، روزه ، حج ، جهاد زيرا در اين اعمال تحمل سختى و نوعى مجاهده است و علّت لذّتبخش بودنش آن است كه به ستايش مردم منتهى

--> ( 113 ) اين حديث را ابن ماجه در ( سنن ) ، به شمارهء 4102 ، از حديث سهل بن سعد روايت كرده و در اسناد آن خالد بن عمرو است ، كه محدثان در ضعيف بودن او اتفاق نظر دارند و متّهم به جعل حديث است جز اين كه نووى گفته است اين حديث را ابن ماجه و ديگران با سندهاى خوبى روايت كرده‌اند .