نكوهيده است . ركن سوّم : ريا در مورد چيزى است كه به خاطر آن ريا مىكند ، ( 1 ) زيرا ناگزير رياكار هدفى دارد و رياكارى او يا براى به دست آوردن مال يا ديگر اغراض است و سه درجه دارد : درجهء اوّل كه بدترين و سخت‌ترين آنهاست آن است كه هدفش قدرت يافتن بر گناه باشد ؛ مانند كسى كه در عبادات خود ريا مىكند و با انجام مستحبّات بسيار و پرهيز از امور شبهه‌دار اظهار تقوا و پارسايى مىكند تا به امانت معروف شود ، و توليت قضاوت و موقوفات و وصيّتها يا سرپرستى اموال يتيمان به او واگذار شود ، يا زكات و صدقات به او تسليم شود تا آنچه مىتواند از آن بردارد يا امانتها را به او بسپارند پس آنها را گرفته و انكار كند يا مالهايى كه در راه مكّه بايد انفاق شود به او داده شود تا بتواند تمام يا بخشى از آن را تصاحب كند ، يا با آن اعمال حاجيان از او پيروى كرده و با نيروى آنها به گناهان كه جزء اهداف فاسد اوست برسد . گاه بعضى از اين افراد به لباس صوفيان و قيافهء خاشعان در مىآيند و به عنوان پند و موعظه سخن حكيمانه مىگويند و قصدشان كسب محبوبيّت در نزد زنى يا پسر بچه‌اى است تا بتوانند به فسق و فجور بپردازند . گاه اين گروه در مجلس علم و تذكار و دوره‌هاى قرآن حاضر مىشوند و به شنيدن مباحث علمى و قرآن رغبت نشان مىدهند ولى هدفشان نگاه كردن به زنان و كودكان است ؛ يا به حجّ مىرود و مقصدش دست يافتن به پسر بچّه يا زنى در ميان رفيقان خود است . اين گروه مبغوض‌ترين رياكاران در پيشگاه خداى متعالند ، زيرا عبادت پروردگار خود را نردبانى براى وصول به گناه و آن را ابزار و سرمايهء و وسيلهء تجارت براى فسق و فجور خود قرار داده‌اند ، نزديك به اين گروه است - اگر چه پايين‌تر از آن - كسى كه جرمى مرتكب شده و به آن متّهم است و بر آن پافشارى دارد و مىخواهد رفع تهمت از خود كند ، از اين رو اظهار تقوا مىكند مانند كسى كه منكر امانتى است و مردم او را متّهم به ( خوردن ) آن