بهترين صحابه‌اند و گروهى مانند تو در پستىاند ، يا خداوند كريم به لطف خود تو را عفو كند . پس اگر گمان مىكنى كه در گردآورى مال به صحابه تأسّى مىكنى به منظور عفاف و بخشيدن در راه خدا ، پس در كار خود بينديش واى بر تو ! آيا همانطور كه آنها در زمان خودشان مال حلال مىيافتند تو در زمان خودت مال حلال مىيابى يا مىپندارى كه مانند آنها در جمع آورى مال احتياط مىكنى ؟ همانا به من خبر رسيده است كه يكى از صحابه گفت : ما هفتاد در از درهاى روزى حلال را رها مىكرديم ، از بيم آنكه در يك در از درهاى حرام روزى واقع نشويم . آيا از نفس خويش انتظار چنين احتياطى را دارى ؟ نه سوگند به پروردگار كعبه تو را چنين نمىپندارم واى بر تو يقين داشته باش كه جمع كردن مال براى كارهاى نيك مكر شيطان است تا به سبب نيكى تو را در به دست آوردن شبهه‌هايى كه آميخته به حرام است بيندازد ، در حالى كه به ما خبر رسيده كه رسول خدا ( ص ) فرمود : « هر كس در به دست آوردن امور مشتبه جرى باشد احتمال افتادن او در حرام مىرود » . « 146 » اى انسان فريب خورده آيا نمىدانى كه اگر از افتادن در شبهه‌ها بترسى ارزش تو در پيشگاه خدا برتر و والاتر از به دست آوردن مال مشتبه و بخشيدن آن در راه خدا و راه خير است ؟ اين مطلب از عالمى به ما رسيده كه گفت : اگر از يك درهم دست بردارى از بيم آن كه حلال نباشد ، برايت بهتر از آن است كه هزار دينار مشتبه را صدقه بدهى كه نمىدانى كه برايت حلال است يا حرام ؛ و اگر گمان دارى كه تو ديندارتر و با تقواتر از آنى كه در شبهات بيفتى و به گمان خود به جمع مال حلال مىپردازى تا در راه خدا ببخشى ، واى بر تو اگر همانطور باشى كه مىپندارى به ديندارى رسيده‌اى و مورد محاسبه واقع نمىشوى . همانا بهترين صحابه از سؤال و جواب

--> ( 146 ) اين حديث را بخارى در ( صحيح ) ، ج 3 ، ص 70 ، در حديثى چنين روايت كرده است : « و من اجتراء على ما يشك فيه من الاثم او شك ان يواقع ما استبان و المعاصى حمى اللّه من يرتع حول الحمى يوشك ان يواقعه » . و مسلم در ( صحيح ) ، ج 5 ، ص 50 ، چنين روايت كرده « فمن اتّقى الشبهات استبراء لدينه و عرضه و من وقع فى الشبهات وقع فى الحرام كالراعى يوعى حول الحمى يوشك آن يرتع فيه » .