مرا به نمك و نان دعوت كرده و به خدا چيزى بر آنها نيفزوده است . شرح ايثار و فضيلت آن ( 1 ) بايد دانست كه بخشندگى و بخل هر كدام به درجاتى تقسيم مىشوند . پس بالاترين درجات بخشندگى ايثار است ، و آن بخشيدن مال با وجود نياز به آن است و سخاوت بخشش چيزى كه مورد نياز نيست به نيازمند يا غير نيازمند است و بخشيدن چيزى در حالى كه بدان نياز است مهمّتر است . همانطور كه سخاوت گاه به آنجا منتهى مىشود كه آدمى در عين نياز داشتن به ديگرى ببخشد ، بخل نيز گاه به آنجا مىانجامد كه با نياز داشتن به خودش بخل مىورزد ، و چه بسا بخيلى كه مال را نگاه مىدارد و بيمار مىشود و خود را درمان نمىكند . و ميل به غذا دارد و فقط بخل از پرداخت بهاى غذا مانع از خوردن غذا مىشود و اگر رايگان به دست آورد آن را مىخورد . پس بخيل با داشتن نياز به خودش بخل مىورزد و بخشندهء ديگرى را بر خود ترجيح مىدهد با اين كه به آنچه مىبخشد محتاج است . پس ببين ميان دو مرد تا چه حد تفاوت وجود دارد ، زيرا اخلاق از بخششهاى الهى است كه خدا به هر كس بخواهد آنها را مىدهد ، در سخاوت بالاتر از ايثار درجه‌اى نيست و خدا صحابه را به آن ستوده و فرموده است : وَ يُؤْثِرُونَ عَلى أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ . « 126 » پيامبر ( ص ) فرمود : « هر مردى كه ميل به خوردن غذايى داشته باشد و از خوردن آن صرف نظر كند و ديگرى را بر خود ترجيح دهد خداى او را بيامرزد . » « 127 » عايشه گويد : پيامبر ( ص ) سه روز پىدرپى از غذا سير نشد تا از دنيا رفت و اگر

--> ( 126 ) حشر / 10 : و آنها ( مهاجران ) را بر خود مقدّم مىدارند هر چند شديدا فقير باشند . ( 127 ) اين حديث را ابن حبان در الضعفاء و ابو الشيخ در الثواب از حديث ابن عمر روايت كرده و پيش از اين گذشت .