حكيمان و دانشمندان و شاهان بزرگ و فضلا و عكس آن از تركها و كردها و نادانان و بىخردان و بىفرهنگان نقل شده است . فرو نشاندن خشم پس از بروز آن ( 1 ) بدان آنچه نقل كرديم خشم را ريشه‌كن مىسازد و عوامل آن را قطع مىكند تا آنجا كه تحريك نمىشود . پس هرگاه عامل بروز خشم به حركت آمد لازم است انسان پايدارى كند تا شخص خشمگين مجبور نشود به صورتى نكوهيده به مقتضاى خشم عمل كند و چون خشم تحريك شود بايد با معجون علم و عمل آن را درمان كرد . امّا معالجهء خشم از طريق علم به شش چيز است : الف - در رواياتى كه به زودى در فضيلت فرو خوردن خشم و عفو و بردبارى و تحمّل ذكر خواهيم كرد . بينديشد و به ثواب آن مايل شود تا علاقهء زياد او به كسب ثواب فرو خوردن خشم مانع از انتقام شود و آتش خشم او به خاموشى گرايد . يكى از بزرگان بر مردى خشمگين شد آن مرد گفت : خُذِ الْعَفْوَ وَ أْمُرْ بِالْعُرْفِ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْجاهِلِينَ . پس از او صرف نظر كرد . ب - از كيفر الهى بترسد و با خود بگويد : قدرت خدا بر من بيش از قدرت من بر اين انسان است . پس اگر غضب خود را نسبت به او اعمال كنم به چه چيز مطمئن شوم كه خدا در روز قيامت غضب خود را نسبت به من اعمال نخواهد كرد و من به عفو محتاجترم . خداى متعال در يكى از كتابها فرموده : اى پسر آدم در هنگام خشم مرا ياد كن تا تو را در هنگام غضبم ياد كنم و تو را در زمرهء هلاك شوندگان قرار ندهم . پيامبر ( ص ) غلامى را براى كارى فرستاد و او تأخير كرد چون بيامد پيامبر فرمود : « اگر از بيم قصاص نبود تو را كتك مىزدم . » « 41 » منظور از قصاص ، كيفر در روز قيامت است . گويند در ميان بنى

--> ( 41 ) اين حديث را ابو يعلى از حديث ام سلمه به سندى روايت كرده چنان‌كه در المغنى آمده است .