سرور شما باشد پروردگارتان را به خشم آورده‌ايد . » « 328 » و فرمود : « كسى كه بگويد : من از اسلام بيزارم اگر دروغ بگويد چنان كه گفته است دروغگوست و اگر راستگو باشد هرگز سالم به اسلام باز نگردد . » « 329 » اين سخن و نظاير آن داخل در آفات كلام است و نمىتوان آنها را شمرد . هر كه در تمام آفات زبان كه نقل كرديم بينديشد بداند كه اگر زبانش را رها سازد در امان نماند و اينجاست كه سرّ گفتار پيامبر ( ص ) آشكار مىشود : « هر كه سكوت كرد نجات يافت . » « 330 » زيرا تمام اين گفته‌ها موجب هلاكت است و از راه تكّلم حاصل مىشود و اگر سكوت كند از تمام آفات در امان مىماند و اگر سخن بگويد نفس خود را به خطر افكنده است ، مگر اين كه زبانى فصيح و علمى فراوان و دينى مانع و مراقبتى لازم و كمى گفتار با او همراهى كند در اين صورت اميد مىرود كه سالم بماند ، ولى با اين حال از خطر جدا نمىباشد ، بنابراين اگر نمىتوانى از كسانى باشى كه سخن بگويى و سود ببرى پس از كسانى باش كه با سكوت سالم بمانى كه سلامت ماندن يكى از دو غنيمت است . آفت بيستم پرسش عوام از صفات خدا ( 1 ) و اين كه كلام خدا و حروف قديم است يا حادث بر مردم عوام شايسته آن است كه به محتواى قرآن عمل كنند ، جز اين كه اين كار بر انسانها گران مىنمايد و كارهاى زايد بر دل سبك‌تر مىآيد ، و آدم بىسواد از فرو رفتن در علم شاد مىشود زيرا شيطان او را به توّهم وا مىدارد كه تو نيز از علما و فضلايى و همچنان توجه او را به اين توّهم جلب مىكند تا ندانسته سخن كفر بگويد ، شخص عوام هر گناه كبيره‌اى مرتكب شود در امان‌تر از اين است كه دربارهء علم سخن بگويد بويژه راجع به خدا و صفاتش ، كار عوام

--> ( 328 ) اين حديث را نيز ابن السنى در ( اليوم و الليله ) ص 105 روايت كرده است . ( 329 ) اين حديث را ابن ماجه به شمارهء 2100 از حديث بريده روايت كرده است . ( 330 ) اين حديث پيش از اين از ترمذى نقل شد .